Oxu.Az басылымының жазуынша, жексенбі күні Зеленский Ресей 60 күнге "толық атысты тоқтатуға" келіссе, Украина билігі сайлау ұйымдастыруға дайын екенін мәлімдеген.
Украина заңнамасы Ресеймен қақтығыс басталған 2022 жылғы ақпаннан бері қолданылып келе жатқан әскери жағдай кезінде сайлау өткізуге тыйым салады. Украина билігінің өкілдері шабуылдар жалғасып жатқан жағдайда қауіпсіз сайлау ұйымдастыру өте қиын болатынын растады.
Зеленскийдің президенттік өкілеттік мерзімі 2024 жылғы мамырда аяқталуы тиіс еді.
Ресей Зеленскийді заңсыз президент деп санайды, ал Трамп Украина басшысын сайлаудан жалтару үшін "қақтығысты пайдаланып отыр" деп айыптады.
Зеленский бұрын халық арасында жоғары қолдауға ие болған. Алайда осы айда жарияланған Киев халықаралық әлеуметтану институтының сауалнамасы украиналықтардың басым бөлігі қазіргі президент екінші мерзімге сайлауға түспеуі керек деп санайтынын көрсетті. 2025 жылдың соңында мұндай пікір білдіргендердің үлесі 46% болған.
Зеленский әзірге қайта сайлануға кандидатурасын ұсынатынын не ұсынбайтынын нақтылаған жоқ. Сол сауалнамаға қатысқандардың 71%-ы қазіргі уақытта сайлау өткізуге қарсы екенін білдірген.
Зеленскийдің беделіне оның жақын айналасындағы адамдарға қатысты сыбайлас жемқорлық даулары нұқсан келтірді. Ал Қорғаныс министрі Михаил Федоровтың қызметінен босатылуы бірнеше күнге созылған наразылықтарға себеп болды.
Украинаның жетінші президенті лауазымына Зеленскийден бөлек кімдер үміткер болуы мүмкін?
Валерий Залужный
Сурет: wikipedia
Залужный — Украина Қарулы күштерінің бұрынғы бас қолбасшысы, қазіргі уақытта Украинаның Ұлыбританиядағы елшісі. Ол Зеленскийдің басты бәсекелесі саналады.
Украинаның "Рейтинг" әлеуметтану тобы бейсенбі күні жариялаған зерттеу нәтижесіне сәйкес, ықтимал президенттік сайлауда ең көп дауыс жинауы мүмкін екі кандидат — Зеленский мен Залужный.
Сауалнамаға қатысқандардың шамамен 23%-ы қазіргі Украина басшысына дауыс беретінін айтса, бестен бірінен астамы бұрынғы генералды қолдайтынын білдірген.
Залужный президенттік сайлауға түсетіні туралы кең тараған қауесеттерге қарамастан, бұл ниетін көпшілік алдында растаған жоқ.
Кирилл Буданов
Сурет: wikipedia
Буданов Украина әскери барлау басқармасының (ГУР) басшысы ретінде танымал болды.
Ол Ресейдің бірнеше рет шабуыл нысанасына айналғанын мәлімдеген. Ал Киев билігінің хабарлауынша, 2023 жылдың соңында оның жұбайы Марианна ауыр металдармен уланған.
Генерал 2026 жылдың басынан бері Зеленский кеңсесінің басшысы қызметін атқарып келеді. Ол сайлауға түсу ниетін білдірмеген және президенттікке қатысты жоспарлары туралы тікелей қойылған сұрақтардан жалтарып келген.
Сауалнамаға қатысқандардың шамамен 6,7%-ы болашақ сайлаудың бірінші кезеңінде Будановқа дауыс беретінін айтқан.
Михаил Федоров
Сурет: wikipedia
Небәрі 35 жастағы Федоров бірнеше жыл бойы ұшқышсыз ұшу аппараттары саласына жетекшілік етіп, Украина премьер-министрінің орынбасары қызметін атқарған. 2026 жылдың қаңтарында ол Қорғаныс министрлігін басқарды.
Алайда жарты жылға жетпей, Зеленский, Федоров және сол кездегі Украина Қарулы күштерінің бас қолбасшысы, генерал Александр Сырский арасындағы үлкен жанжал аясында қызметінен босатылды.
Украинаның бірқатар қаласында Федоровтың отставкаға кетуіне қарсы наразылықтар басталды. Кейін ол әскери жағдай кезінде сайлау өткізуге шақырды. Бұл қадам Ресеймен қақтығыс басталғалы бері Зеленский билігіне жасалған ең елеулі сын-қатер ретінде қабылданды.
"Рейтинг" әлеуметтану тобы жүргізген сауалнамаға қатысқандардың шамамен 38%-ы Федоровқа сенім білдірген. Ал 7,6%-ға жуығы бұрынғы Қорғаныс министріне сайлаудың бірінші кезеңінде дауыс беруге дайын екенін айтқан.
Петр Порошенко
Сурет: wikipedia
Порошенко 2014–2019 жылдары Украина президенті болды. 2026 жылғы жағдай бойынша ол ел парламентінде оппозиция өкілі ретінде депутаттық қызметін жалғастырып келеді.
Порошенко 2014 жылы Украинадағы бұрынғы президент Виктор Янукович биліктен шеттетілгеннен кейін, "Майдан революциясы" аталған наразылықтардан соң мемлекет басшысы болып сайланды.
Алғашында халықтың қолдауына ие болғанымен, кейін оның рейтингі төмендеді. Бұған сыбайлас жемқорлықпен, олигархтардың ықпалымен және Ресеймен қақтығыстың салдарымен тиімді күресе алмауы себеп болды.
2021 жылдың соңында Украина билігі Порошенконы мемлекетке опасыздық жасады және елдің шығысындағы сепаратистік күштерді қаржыландыруға көмектесті деп айыптады. Порошенко бұл айыптарды жоққа шығарып, олардың саяси астары бар екенін мәлімдеді.