Қағидаларға сәйкес, өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері операторы 2026-2028 жылдар аралығында "Өнеркәсіпті дамыту қоры" АҚ-на жалпы сомасы 54 млрд теңгеге дейін қарыз береді.
Бұл қаражат кейіннен жергілікті атқарушы органдарды немесе олардың ведомстволық бағынысты ұйымдарын қалдықтарды жою инфрақұрылымын құруға, салуға, реконструкциялауға, жаңғыртуға және кеңейтуге, оның ішінде қалдықтарды жою мен көмуге, сондай-ақ қатты тұрмыстық қалдықтар полигондарын салуға және жаңғыртуға бағытталады.
Қарыз мынадай шарттармен беріледі:
- қарыз бойынша сыйақы мөлшерлемесі – бүкіл мерзімге 0,01%;
- қарыз мерзімі – 10 жылға дейін;
- негізгі борыш жылына бір рет өтеледі, негізгі қарызды өтеу бойынша жеңілдік кезеңі қарыз шарты жасалған күннен бастап бір жылдан аспайды;
- қарызды мерзімінен бұрын ішінара немесе толық өтеуге болады;
- қарыз бойынша сыйақы бүкіл мерзімге біржолғы төлеммен төленеді;
- қарыз кепілсіз беріледі;
- шарттың өзге талаптары тараптардың келісімі бойынша Қазақстан заңнамасына сәйкес белгіленеді.
Қаражат оператор тарапынан қорға қордың өтінімі және жергілікті атқарушы органның тиісті жобасын қаржыландыруды мақұлдау туралы қордың уәкілетті органының шешімі негізінде бөліп-бөліп беріледі.
Қор қарызды өтегеннен кейін операторға қайтарылған қаражат оның банк шотында жинақталып, кейіннен қатты тұрмыстық қалдықтар полигондарын құру, салу, реконструкциялау, жаңғырту және кеңейту жобаларын қаржыландыруға жұмсалады.
Жергілікті атқарушы органдарға берілетін қарыз шарттары
Қор жергілікті атқарушы органдармен қарыз шарттарын мынадай негізгі талаптармен жасайды:
- сыйақы мөлшерлемесі – жылдық 3%-дан аспайды;
- қарыз мерзімі – 10 жылға дейін;
- негізгі борыш жылына бір рет өтеледі;
- негізгі қарызды өтеу бойынша жеңілдік кезеңі бір жылдан аспайды;
- сыйақы жылына бір рет төленеді;
- қарыз кепілсіз беріледі.
Бұл ретте жергілікті атқарушы орган тиісті жергілікті бюджетте қарызды өтеуге және оған қызмет көрсетуге қажетті қаражаттың бар екенін растауы немесе тиісті шығыстарды алдағы қаржы жылдарында жергілікті бюджетке енгізуге міндеттеме ұсынуы қажет.
Қатты тұрмыстық қалдықтар полигондарын құру, салу, реконструкциялау, жаңғырту және кеңейту үшін жергілікті атқарушы органға қарыз мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысын алған жобалық-сметалық құжаттама болған жағдайда беріледі.
Полигон салу үшін сұрыптау инфрақұрылымы болуы тиіс
Қатты тұрмыстық қалдықтар полигондарын қаржыландыру үшін қалдықтарды сұрыптау бойынша жұмыс істеп тұрған инфрақұрылым болуы қажет. Ол полигон салынатын аумақта қалыптасатын қалдық көлемін өңдеуге жеткілікті болуы тиіс.
Егер мұндай инфрақұрылым әлі болмаса, жергілікті атқарушы орган:
- қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау нысанын құру туралы шешімін немесе оны жасау бойынша шаралар қабылданғанын растайтын өзге құжатты;
- жер учаскесі, нысанның жоспарланған қуаты және оны пайдалануға беру мерзімі туралы мәліметтерді;
- сұрыптау нысанын салуды қаржыландыру көздерін растайтын құжаттарды ұсынуы керек.
- Полигондарды салуға, реконструкциялауға, жаңғыртуға және кеңейтуге берілген қаражат тек осы мақсаттарға жұмсалады.
Бұл қаражатты қалдықтарды сұрыптау нысандарын салуға, реконструкциялауға, жаңғыртуға және жабдықтауға, сондай-ақ қатты тұрмыстық қалдықтарды көму полигондарына инженерлік және көлік инфрақұрылымын жүргізуге пайдалануға болмайды.
Жобаның қымбаттауына байланысты қосымша шығындарды жергілікті атқарушы орган тиісті жергілікті бюджет немесе Қазақстан заңнамасында тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен өтейді. Қор мақұлдаған қарыз сомасы ұлғайтылмайды.
Жобаларды қаржыландыру тәртібі
- Жергілікті атқарушы орган полигондарды құру, салу, реконструкциялау, жаңғырту және кеңейту жобасын қаржыландыру үшін қорға өтінім береді. Оған жоба паспорты, мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысын алған жобалық-сметалық құжаттама және қажетті құжаттар қоса тіркеледі.
- Қор өтінім мен құжаттарды алған күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде қарап, оларды қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органға жібереді.
- Уәкілетті орган өтінім мен құжаттарды алғаннан кейін 10 жұмыс күні ішінде жобаны қатты тұрмыстық қалдықтарды көму нысандарын салу жобаларын қарау жөніндегі ведомствоаралық комиссияның қарауына шығарады.
- Комиссия жобаны іске асыру қажеттілігін, оның қоршаған ортаның жағдайын жақсартуға және қатты тұрмыстық қалдықтарды басқару саласындағы мақсатты көрсеткіштерге қол жеткізуге бағытталғанын бағалайды.
- Комиссия шешім қабылдағаннан кейін уәкілетті орган 5 жұмыс күні ішінде қорға комиссияның оң шешімін немесе дәлелді бас тартуды жібереді.
- Комиссия оң шешім қабылдаған жағдайда қор 30 жұмыс күні ішінде жергілікті атқарушы орган ұсынған жоба мен құжаттарды тексеріп, олардың қағидалар мен қордың талаптарына сәйкестігін қарайды.
- Жоба талаптарға сәйкес келген жағдайда қор операторға жобаның қор талаптарына сәйкестігі туралы хат жолдайды. Оған комиссия шешімі, жоба паспорты және тиісті қаржы жылына арналған жобаны қаржыландырудың болжамды көлемі туралы ақпарат қоса беріледі.
- Оператор құжаттарды алғаннан кейін 7 жұмыс күні ішінде қаржыландырудың болжамды көлемін өзінің инвестициялық саясатына енгізіп, оны қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органға келісуге жібереді.
- Уәкілетті орган инвестициялық саясатты 10 жұмыс күні ішінде келіседі немесе дәлелді бас тарту жібереді.
- Оператор келісім алғаннан кейін 5 жұмыс күні ішінде қорымен мақұлданған қаржыландыру көлемі бойынша қарыз шартын жасайды.
- Осыдан кейін қор жергілікті атқарушы органға жобаны іске асыру үшін қарыз қаражатын береді.
Жобаларды іске асыруға бөлінген қаражаттың мақсатты пайдаланылуын қор мен оператор бақылайды.
Қаулы 2026 жылғы 8 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізіледі.