20%-ға жуық мөлшерлеме әлі де бар
Базалық мөлшерлеме 16,75%-ға дейін төмендегеннен кейін банктер депозит шарттарын қайта қарай бастады. Өзгерістер бірнеше танымал салымға әсер етті. Әсіресе үш айлық депозиттер бойынша мөлшерлемелер айтарлықтай төмендеді.
Алайда нарықта жоғары мөлшерлемелер мүлдем жоғалып кеткен жоқ. Тамыз айының соңында жекелеген ұсыныстар бойынша салымшыларға 19%-ға жуық ЖТСМ ұсынылады, ал кейбір депозиттердегі табыстылық бұдан да жоғары.
Ең тиімді ұсыныстар әлі де үш айлық депозиттер арасында шоғырланған. Мысалы, ҚР Ұлттық банкінің деректеріне сәйкес, нарықта үш айға 19,6% ЖТСМ ұсынатын депозиттер бар. Ал ақшаны алты айға немесе бір жылға орналастырған кезде табыстылық көбіне төмен болады. Кейбір ұсыныстарда алты айға арналған ЖТСМ 16,8%, бір жылға 15,9% деңгейінде.
Салымшы үшін бұл маңызды жайт: 19% міндетті түрде бір жылдық мөлшерлеме деген сөз емес. Көбіне бұл қысқа мерзімді депозиттің табыстылығы. Оның мерзімі аяқталғаннан кейін ақшаны қайта орналастыруға тура келеді.
Жоғары табыс үшін ақшаны шешіп алуға тура келеді
Әдетте ең жоғары табыстылық ақшасына белгілі бір уақыт еркін қол жеткізуден бас тартуға дайын салымшыларға ұсынылады. ЖТСМ 19-20% шамасындағы депозиттерде көбіне ақша салуға рұқсат етіледі, бірақ қаражатты ішінара шешіп алуға болмайды. Кейбір депозиттерде толықтыруға да, ішінара ақша алуға да тыйым салынған.
Сонымен қатар депозитті еркін толықтыруға және одан ішінара ақша алуға мүмкіндік беретін нұсқалар да бар. Алайда олардың табыстылығы айтарлықтай төмен. Мысалы, кейбір осындай депозиттер бойынша ЖТСМ 14-16% шамасында.
Яғни қарапайым қағида бар: салымшыға неғұрлым көп еркіндік берілсе, табыстылықтың бір бөлігінен бас тартуға тура келеді.
Аралық нұсқа да бар: депозитті толықтыруға болады, бірақ қаражатты ішінара шешіп алуға рұқсат етілмейді. Мұндай жағдайда қысқа мерзімге табыстылық 18-19%-ға дейін жетеді.
"Ұзақ мерзімді" депозиттерде жағдай қандай?
Мұнда табыстылық айтарлықтай төмен. Шотты толықтыруға және қаражатты ішінара шешіп алуға мүмкіндік беретін депозиттер негізінен 14-16% ЖТСМ ұсынады.
Алты айдан бір жылға дейінгі мерзімге шамамен 15-16,3% мөлшерлемемен ұсыныстар бар. Яғни депозитті жаппай-ақ қаражаттың бір бөлігін шешіп алу мүмкіндігі үшін ең жоғары ұсыныстармен салыстырғанда шамамен 3-5 пайыздық тармақ табыстан бас тартуға тура келеді.
Барлық ұсынысты жинақтайтын болсақ, жағдай мынадай:
- 3 ай – 19,6%-ға дейін, ең жоғары мөлшерлемелердің басым бөлігі осы мерзімге ұсынылады;
- 6 ай – 18,5%-ға дейін;
- 12 ай – 16%-ға дейін;
- екі жылдық, еркін толықтыруға және ішінара ақша алуға болатын депозиттер – 12-13%.
Қорытынды
Бүгінде депозит мөлшерлемелері бойынша жағдай қандай? Егер сізде мүлдем қажет емес бос қаражат болса, оны үш айға орналастыруға болады. Өйткені нарықта әлі де ЖТСМ шамамен 19-20% болатын ұсыныстар бар.
Ал жинақтағы ақшаға кез келген уақытта қол жеткізу маңызды болса, мөлшерлемесі шамамен 14-16% болатын депозиттерді қарастырған жөн. Бұл жағдайда табыстың төменірек болуына келісуге тура келеді.