Денсаулық сақтау министрінің 2026 жылғы 12 ақпандағы бұйрығымен жедел респираторлық вирустық инфекциялар (ЖРВИ), тұмау және олардың асқынулары, менингококк инфекциясы, COVID-19, желшешек пен скарлатина кезінде санитариялық-эпидемияға қарсы және профилактикалық іс-шараларды өткізуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға өзгерістер енгізілді, деп хабарлайды Zakon.kz.
Қағидалар келесі жаңа ұғымдармен толықтырылды:
- Рутиндік эпидемиологиялық қадағалау – эпидемиялық маусым кезеңінде халықтың жоғарғы және төменгі тыныс алу жолдарының жедел респираторлық ауруларының (оның ішінде пневмонияның) клиникалық белгілерімен медициналық көмекке жүгінуіне негізделген тіркелген жағдайлар саны бойынша Қазақстанда ЖРВИ, тұмау, COVID-19 және олардың асқынуларынан (пневмония) болатын сырқаттанушылық пен өлім-жітім деңгейі мен динамикасын тұрақты мониторингтеу.
- Тұмауға ұқсас аурулар (ТҰА) – алдыңғы он күнтізбелік күн ішінде пайда болған, дене қызуы ≥38°С және жөтелмен сипатталатын жедел респираторлық вирустық ауру жағдайлары.
Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті денсаулық сақтау органдары эпидемияға дейінгі кезеңде:
- ЖРВИ мен тұмауға қарсы күрес жөніндегі ведомствоаралық жедел кешенді іс-шаралар жоспарын әзірлеуді қамтамасыз етеді. Бұл жоспарларды денсаулық сақтау басқармалары, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет органдары және мүдделі мемлекеттік органдар бірлесіп дайындайды.
Амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін медициналық ұйымдарда:
- Тұмау және басқа респираторлық вирустық инфекцияларға күдік болған жағдайда науқастардан материал ауру басталған сәттен бастап 72 сағаттан кешіктірмей алынады;
- Үлгілер вирусқа арналған тасымалдау ортасы бар сынауыққа салынып, хладоэлементтері бар термоконтейнерде вирусологиялық зертханаларға жеткізіледі;
- Үлгілер зертханаға алынған күні немесе келесі күні, ең көбі 48 сағат ішінде (рұқсат етілген шекті мерзім – 72 сағат) жеткізілуі тиіс;
- Медициналық ұйымда материал 2–8°С температурада 72 сағатқа дейін сақталады, сұйық азот қолданылмайды;
- Тасымалдау мұздатпай, "үштік қаптама" қағидалары мен суық тізбекті сақтай отырып жүргізіледі.
Эпидемиялық маусымда білім беру ұйымдарында
- ЖРВИ мен тұмау өршіген кезеңде жаппай және ойын-сауық іс-шараларын өткізу шектеледі;
- Егер бір сыныпта (топта) балалардың 20–30%-ы ауырса, байланыста болғандарға 7 күнге медициналық бақылау орнатылады, оқушыларды кабинеттен кабинетке ауыстыру тоқтатылады, соңғы науқас анықталғаннан кейін инкубациялық кезең ішінде жаңа балалар қабылданбайды;
- Егер сынып (топ) оқушыларының 30%-ы және одан көбі ауырса, оқушылар қашықтан оқытуға көшіріледі;
- Мектепке дейінгі ұйымдарда соңғы науқас тіркелген сәттен бастап бір инкубациялық кезеңге оқу процесі уақытша тоқтатылады.
Апталық сырқаттанушылық көрсеткіштері шекті деңгейден асып кетсе немесе алдыңғы аптамен салыстырғанда 1,5 есе және одан көп өссе, аумақтарда шектеу іс-шаралары енгізіледі.
Рутиндік эпидемиологиялық қадағалау кезінде ай сайын ЖРВИ және тұмаудың айқын белгілері бар 10 науқастан аспайтын биоматериал алынады. Оған ерекше ауыр жағдайлар немесе кластерлік жағдайлар да кіреді.
Бұйрық 2026 жылғы 1 наурыздан бастап күшіне енеді.