Бір қызығы, ҚХР мен РФ кезек – кезек Қазақстанмен сыртқы саудада көшбасшы болып келеді. Әзірге Ресей импортта ең үлкен үлеске ие (29,4%), ал Қытайдың көрсеткіші – 24,9%-ды құрайды.
2024 жылы ресейлік өнеркәсіпшілер айтарлықтай серпіліс жасап, қытайлық әріптестерін басып озды. Бірінші жартыжылдықта Ресей Федерациясынан Қазақстанға 11,2 млрд долларға тауар әкелінді. Бұл 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 231,9 миллион долларға (2,1%) артық.
Өз кезегінде Қазақстан Ресейге битуминозды минералдардан алынған шикі мұнай мен мұнай өнімдерін, тазартылған мыс пен мыс қорытпаларын, химиялық радиоактивті элементтер мен изотоптарды, кендерді, концентраттарды, ферроқорытпаларды, болат прокатын, мырышты және т. б. сатады.
Ал біз Ресейден не импорттаймыз (2024 жылдың алты айындағы ҚР аспирантурасының БНС деректері, млрд долларға шаққанда, оң жақта – 2023 жылға қатынасы)
- металдар мен металл бұйымдары — 2,2 (+3,6%);
- Машиналар, жабдықтар, көлік құралдары, аспаптар мен аппараттар- 2,1 (-0,8%);
- Химпром өнімі — 1,9 (+6,8%);
- азық-түлік – 2,2 (+3,3%);
- отын-энергетикалық тауарлар — 1,1 (+3,8%).
Қытайға көшейік. Қазақстан ҚХР-ға мыс кендері мен концентраттарын, уранды, бидай мен арпаны, мырышты, газды, мұнайды және т.б. жеткізеді.
Қазақстан Қытайдан не әкеледі? Импорттың 90%—ы бес тауар тобына тиесілі (2024 жылдың алты айындағы ҚР аспирантурасының БНС деректері, млрд долларға шаққанда, оң жақта – 2023 жылға қатынасы)
- тоқыма және тоқыма бұйымдары-1,1 (-15,7%);
- Машиналар, жабдықтар, көлік құралдары, аспаптар мен аппараттар-5,4 (-3,1%);
- Химпром өнімі-0,867 (-14,3%);
- аяқ киім, бас киім, галантерея-0,376 (-10,3%);
- металдар және олардан жасалған бұйымдар-0,706 (+3,1%).
Айта кетейік, Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 2024 жылдың бірінші жартыжылдығында 91673,7 млн АҚШ долларын құрады және 2023 жылдың қаңтар–тамызымен салыстырғанда номиналды мәнде 0,6% —ға төмендеді.