Ұсынылған ақпаратқа сәйкес, алаяқтар байланыс операторларының, медициналық ұйымдардың, пошта қызметтерінің және мемлекеттік қызметтер порталының қызметкерлері ретінде танысып, азаматтардың жеке кабинеттеріне, банк сервистеріне және қаржылық қаражатына қол жеткізуді көздейді.
Осыған байланысты Ұлттық банк алаяқтардың қолданатын схемасының қалай жұмыс істейтінін түсіндірді:
- SIM-картаның мерзімін ұзарту, медициналық скринингке жазылу немесе салық есебін ресімдеу секілді түрлі сылтаумен қаскөйлер SMS-кодты қолға түсіруге тырысады. Кейін олар электронды үкіметтің қолдау қызметінен деп азаматтарға қайта хабарласып, белгісіз біреулер атына онлайн-кредит рәсімдеуге белсене әрекет етіп жатқанын хабарлайды. Сөйтіп, соңында көмектеспек болып, "құқық қорғау органы қызметкерлерімен" байланыстырамын деген желеумен мессенджер арқылы сілтеме жібереді.
- Сосын өзін құқық қорғау органы қызметкері деп таныстыратын алаяқтар психологиялық қысым көрсету арқылы рәсімделген кредит заңсыз әрекеттерді қаржыландыруға бағытталғанын айтып, шоттар бұғатталады деп қорқытады. Сөздерін растау үшін қолдан жасалған қызметтік куәлік көрсетеді.
- Одан әрі алаяқтар азаматтарды "Ұлттық Банктің қызметкеріне" қайта бағыттайды. Сөйтеді де, аталған қылмысқа өзінің қатысы болмағанын растау керек деген талаппен жаңа кредит рәсімдеп, ақшаны "қауіпсіз шотқа" аударуға үгіттейді. Сондай-ақ, жинақтарды сақтаймыз деген сылтаумен азаматтарды ақша құралдарын, алтын бұйымдары мен өзге де құнды заттарын курьермен беріп жіберуге үндейді.
"Мұндай жағдайда ескеретін нәрсе бар. Әдетте, алаяқтар өз құрбанымен сөйлескенде телефон желісін үзбей ұстауға тырысады. Сол арқылы олар азаматтарға болып жатқан жағдайды саналы түрде бағалауға мүмкіндік бермей, туыстарымен де, ресми байланыс арналары арқылы мемлекеттік органдармен де кеңесу жолдарын шектейді." ҚР Ұлттық банкі
Осындай алаяқтық әрекеттердің көбеюіне байланысты Қазақстан Ұлттық Банкі азаматтарды күмәнді сілтемеге өтпеуге, SMS-кодты, банк картасының мәліметтері мен басқа да жеке деректерді үшінші тараптағы адамдарға бермеуге шақырады.
Өзін қандай да бір мемлекеттік органның немесе Ұлттық Банктің қызметкері ретінде таныстыратын бейтаныс біреуден қоңырау түскен жағдайда, әңгімені дереу тоқтатып, мән-жайды анықтау үшін әр азамат өз бетінше ресми нөмірлерге қоңырау шалып білгені жөн.
Қосымша хабарлаймыз, Ұлттық Банк қызметкерлері азаматтарға аудио-видеоқоңырау шалмайды, жеке тұлғалардың шотына қызмет көрсетпейді және халықпен ақшалай есеп айырысу операцияларын жүргізбейді. ҚР Ұлттық банкі
Алаяқтық әрекетке тап болған жағдайда Қазақстан Республикасының құқық қорғау органдарына тиісті арызбен жүгінуге кеңес береміз. Консультация алу үшін 1477 қысқа нөмірі арқылы Ұлттық Банктің Байланыс орталығына хабарласуға болады.