Ішкі істер органдарының полиция, қылмыстық-атқару жүйесі қызметкерлеріне және әскери-тергеу бөліністері әскери қызметшілеріне (ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілері) сыныптық біліктілік беру, оны жоғарылату, төмендету және алып тастау жыл сайын оқу кезеңінің қорытындысы бойынша жүзеге асырылады.
Құқық қорғау органдарындағы, азаматтық қорғау органдарындағы, арнаулы мемлекеттік органдарындағы, әскери қызметтегі, мемлекеттік фельдъегерлік қызметтегі қызмет өтіліне, мемлекеттік әкімшілік лауазымдардағы жұмыс өтіліне (қызмет (жұмыс) өтілі) байланысты және ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілеріне мынадай сыныптық біліктіліктер:
- "2-сыныпты маман" - кемінде төрт жыл қызмет (жұмыс) өтілі бар (ІІО саптық бөліністерінің және кіші басшы құрамының қызметкерлері үшін – кемінде үш жыл) ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілеріне;
- "1-сыныпты маман" – "2-сыныпты маман" сыныптық біліктілігі, кемінде жеті жыл қызмет (жұмыс) өтілі бар (ІІО саптық бөліністерінің және кіші басшы құрамының қызметкерлері үшін – кемінде бес жыл) ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілеріне;
- "1-сыныпты маман-тәлімгер (шебер)" – "1-сыныпты маман" сыныптық біліктілігі, кемінде он жыл қызмет (жұмыс) өтілі бар (ІІО саптық бөліністерінің және кіші басшы құрамының қызметкерлері үшін – кемінде жеті жыл) ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілеріне ретімен беріледі.
Сыныптық біліктілікті беру, жоғарылату құқық қорғау органдарындағы, азаматтық қорғау органдарындағы, арнаулы мемлекеттік органдардағы, әскери қызметтегі және мемлекеттік фельдъегерлік қызметтегі қызметтің (жұмыстың) жалпы өтілі кезінде жүзеге асырылады.
Құқық қорғау органдарының, азаматтық қорғау органдарының, арнаулы мемлекеттік органдарының, Қарулы Күштердің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың ведомстволық білім беру ұйымдарының түлектеріне оқу мерзімі сыныптық біліктілігін беру үшін жалпы қызмет өтіліне есептеледі.
Бар сыныптық біліктілігі:
- екі айдан астам уақыт қарамағында, бала күтімі бойынша демалыста болған, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің (бұдан әрі – ІІМ) ведомстволық білім беру ұйымдарында және уағдаластық шеңберінде шет елдерде күндізгі оқу нысаны бойынша оқыған, мемлекеттік органдар мен халықаралық ұйымдарға іссапарға жіберілген және ІІО лауазымына қайта тағайындалған ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілеріне;
- ІІО-ға қызметке басқа құқық қорғау органдарынан, азаматтық қорғау органдарынан, арнаулы мемлекеттік органдардан, Қарулы Күштерден, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардан, мемлекеттік фельдъегерлік қызметтен ауысу (іссапарға жіберу) тәртібінде келген адамдарға;
- құқық қорғау органдарынан, азаматтық қорғау органдарынан, арнаулы мемлекеттік органдарынан, әскери қызметтен, мемлекеттік фельдъегерлік қызметтен шығарылған және ІІО-ға қызметке қайта қабылданған адамдарға;
- сот шешімі бойынша қызметке қайта алынған адамдарға тиісті үстемеақыны белгілей отырып, лауазымға тағайындалған кезде ішкі істер органдары (бөліністері) басшыларының бұйрығымен расталады.
Құқық қорғау органдарында, азаматтық қорғау органдарында, арнаулы мемлекеттік органдарында, Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда, мемлекеттік фельдъегерлік қызметте он жылдан астам үзіліссіз қызмет (жұмыс) өтілі бар, бұрын сыныптық біліктілігі болмаған, қорытынды тексеруден сәтті өткен жағдайда ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілеріне белгіленген өлшемшарттарға сәйкес "1-сыныпты маман" сыныптық біліктілігі беріледі.
Басшылар (бастықтар) ұсынатын тізімдердің уақтылы жіберілуін, объективтілігін және дұрыстығын қамтамасыз етеді.
Сыныптық біліктілігін беруге, жоғарылатуға ұсынылған және орынды себептермен (сырқаттану, демалыс, іссапар) қатыспаған ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілері қорытынды тексеруге сәйкес сыныптық біліктілікті беруге, жоғарылатуға көрсетілген мән-жайлар тоқтатылған күннен кейінгі күннен бастап бір ай ішінде ұсынылады.
Мән-жайлар (сырқаттану, демалыс, іссапар) қайта басталғанда бір айлық мерзімнің есебі соңғы мән-жай тоқтатылған күннен бастап жүргізіледі.
Мән-жайлардың тоқтатылған күні растайтын құжаттарды қоса бере отырып, басшының ұсынымында тіркеледі.
Оқу жылының қорытындысы бойынша сыныптық біліктілігін айқындаудан өтпеген ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілері, оларға қатысты орган (бөлініс) бастығы немесе сот қолданған тәртіптік жазаның заңсыздығы туралы шешім қабылдағанда, тәртіптік жазаның күшін жою туралы орган бастығының бұйрығы шыққаннан немесе сот шешімі заңды күшіне енгеннен кейін бір ай ішінде осы Қағидаларға сәйкес сыныптық біліктілігін беруге, жоғарылатуға ұсынылады.
Жоғарыда көрсетілген ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілерінің басшылары (бастықтары) бұйрық шыққан күннен бастап бес жұмыс күні ішінде кәсіби қызметтік және дене шынықтыру даярлығын (кәсіби даярлық бөліністері) ұйымдастыруға жауапты бөліністеріне тиісті материалдарды жолдайды.
Кәсіптік даярлау бөліністері ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілерінің сыныптық біліктілігін тағайындау, арттыру, төмендету және алып тастау туралы бұйрықтардың жобаларын дайындайды, сондай-ақ осы Қағидаларға сәйкес көрсетілген мәселелер бойынша шағымдар мен өтініштерді қарайды.
Бұйрықтың шығарылған күні сыныптық біліктілікті беру, арттыру, төмендету немесе алып тастау күні болып саналады.
Бұйрықтың көшірмесі сыныптық біліктілігі үшін үстемеақы есептеу немесе төлеуді тоқтату үшін қаржылық қызметтерге, сондай-ақ қызметтік жазбаларға және автоматтандырылған ведомстволық деректер базасына мәліметтерді енгізу үшін жеке құраммен жұмыс жөніндегі бөліністеріне жіберіледі.
Сыныптық біліктілігін беруге, жоғарылатуға ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілері:
- олар ІІО қарамағында болған кезеңде;
- қолданыстағы тәртіптік жазалары болғанда;
- оларға қатысты қызметтік тергеп-тексеру (тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы мәселені қарау) немесе сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізу оны тәртіптік жауапкершілікке тарту туралы шешім қабылданғанға немесе ақтайтын негіздер бойынша қылмыстық іс қысқартылғанға дейінгі кезеңде;
- белгіленген мерзімде дәлелді себептерсіз қорытынды тексеруден өтпегенде жіберілмейді.
Сыныптық біліктілік берілген, жоғарылатылған ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілеріне кәсіби даярлық бөліністері нысан бойынша сыныптық біліктілік кеуде белгілерін береді.
Бұйрықты жариялау және сыныптық біліктілік кеуде белгісін табыс ету салтанатты түрде саптың алдында немесе жиналыста өткізіледі.
ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілерінің сыныптық біліктілігін төмендету немесе алып тастау, олар кәсіптік қызметтік және дене шынықтыру даярлығы түрлерінің бірі бойынша қанағаттанарлықсыз нәтижелер алған немесе қорытынды тексеруден өтуге дәлелді себептермен келмеген кезінде ішкі істер органдары (бөліністер) басшыларының бұйрығымен жүргізіледі.
Сыныптық біліктілік тек бір сатыға төмендетіледі, ал алып тастау "2-сыныпты маман" сыныптық біліктілігі бар ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілеріне қатысты жүргізіледі.
ІІО қызметкерлері мен әскери қызметшілерінің сыныптық біліктілігін беру, арттыру, төмендету және алып тастау туралы материалдар кәсіптік даярлық бөліністерінің номенклатуралық істерінде сақталады және мынадай құжаттар:
- ІІО тізімі;
- ІІО актісі;
- басшының ұсынымы (бар болса);
- сыныптық біліктілікті беру, төмендету немесе алып тастау туралы бұйрықтардың көшірмелері болады.
Бұйрық 2025 жылғы 25 қарашадан бастап қолданысқа енгізіледі.