Салықтық есептілік нысанын кері қайтарып алу, шегерімдер, ЖК есептілік нысандары: нені білу маңызды

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің мамандары "Халық бухгалтері" акциясы аясында 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін жаңа Салық кодексіне байланысты қазақстандықтарды жиі мазалайтын өзекті сұрақтарға жауап берді, деп хабарлайды Zakon.kz.

2026 жылы СЕН (салықтық есептілік нысанын) кері қайтарып алу және есепте көрсетілген сомаларды түзету мүмкіндігі қалай жүзеге асады?

Бұрын тапсырылған есептіліктерге түзету енгізу тек қосымша салықтық есептілік немесе хабарлама бойынша есептілік арқылы ғана мүмкін болады.

Егер салық төлеуші есепті белгіленген мерзімде тапсырмаса, салық органдарының ақпараттық жүйесі автоматты түрде сол кезең үшін нөлдік есептілік қалыптастырады (егер салық төлеушінің кабинетінде қандай есеп нысандарын тапсыратыны алдын ала көрсетілген болса).

Осыдан кейін дәл сол салық кезеңі үшін есепті қайта тапсыруға болмайды, тек мына жағдайлардан басқа:

• қосымша салықтық есептілік тапсырылғанда;
• белгіленген мерзімде қағаз түрінде есеп тапсырылғанда.

Егер салық төлеуші есепті қағаз жүзінде тапсырып, ол "Құжат қабылданды" мәртебесін алса, автоматты түрде жасалған нөлдік есептілік күшін жояды.

Мемлекеттік кірістер комитеті бұл өзгерістердің мақсаты — қателіктерді азайту және салықтық әкімшілендірудің ашықтығын арттыру екенін атап өтті. Салық төлеушілер есептілікке қатысты мәселелер туындамас үшін жаңа талаптарға алдын ала дайындалуы қажет.

Аталған функционал салық төлеушінің кабинетінде (СТК) 2026 жылдың бірінші салықтық кезеңі үшін есеп тапсыру мерзімі жақындаған кезде қолжетімді болады.

Салық төлеуші (немесе салық агенті) заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесін корпоративтік табыс салығы мен қосылған құн салығынан (ҚҚС) басқа барлық салықтар мен бюджетке төленетін төлемдер бойынша дербес төлеуші ретінде тануға құқылы.

Ол үшін салық төлеуші салық органына электронды түрде хабарлама жіберуге және СЕАЖ (Салықтық есептілік ақпараттық жүйесі) жүйесіндегі СТК профилінде сол құрылымдық бөлімше тапсыратын салықтық есептілік нысандарын көрсетуге міндетті. Бұл мүмкіндік 2026 жылдың қаңтар–ақпан айларында іске қосылады.

Қазақстанда шартты тіркеуден өтпеген шетелдік интернет-платформаларға қандай шаралар қолданылады?

Жаңа Салық кодексіне сәйкес, Қазақстан Республикасының аумағында қызмет көрсететін шетелдік интернет-платформалар салық органдарында шартты тіркеуден өтуге міндетті.

Бұл талап орындалмаған жағдайда интернет-ресурсқа немесе платформаның өзіне қолжетімділікті бұғаттау сынды әкімшілік шаралар қолданылады.

Сонымен қатар, камералдық бақылау барысында (құжаттарды салыстыру арқылы жүргізілетін тексеру) төленген салық сомаларында (мысалы, қосылған құн салығы бойынша) сәйкессіздік анықталып, хабарламаға қарамастан ол түзетілмесе, платформаны бұғаттау туралы шешім қабылдануы мүмкін.

Жалпыға бірдей салық салу режимінде жұмыс істейтін салық төлеушілердің жеңілдетілген декларациямен жұмыс істейтін жеке кәсіпкерлер мен жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерден (ЖШС) сатып алған тауарлары шығынға жатпайтыны қай бапта көрсетілген?

Шегерімге жатпайтын шығындар Салық кодексінің 286-бабында реттелген.

Аталған баптың 16-тармақшасына сәйкес, жеңілдетілген декларация негізіндегі арнайы салық режимін қолданатын тұлғалардан тауар, жұмыс немесе қызмет сатып алуға кеткен шығындар шегерімге жатқызылмайды (тауар немесе қызмет алынған күнгі режим есепке алынады).

Тауар алынған күн — тауардың сатып алушыға нақты берілген күні (растайтын құжаттар негізінде).

Жұмыс пен қызмет алынған күн — орындалған жұмыстар актісіне немесе көрсетілген қызметтерді растайтын құжатқа қол қойылған күн.

Жеңілдетілген декларациямен жұмыс істейтін, жалдамалы қызметкерлері бар жеке кәсіпкерлер қандай есептілік тапсырады?

Жеңілдетілген декларация 910.00 нысаны бойынша жартыжылдық қорытындысымен, есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-күнінен кешіктірмей тапсырылады.

Егер жалдамалы қызметкерлер болса, қосымша, жеке табыс салығы және әлеуметтік салық декларациясы тоқсан сайын есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-күнінен кешіктірмей тапсырылады.

Сонымен қатар, ай сайын МЗЖ (міндетті зейнетақы жарналары), ЖБМЗЖ (жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары), МӘМС жарналары төленуге тиіс.

2026 жылы мүлік салығы мен жер салығы бойынша ағымдағы төлемдерді кімдер төлейді және 701.01 нысанын тапсырады?

Заңды тұлғалар, жеке кәсіпкерлер (жеңілдетілген декларация негізіндегі арнайы режимді қолданатындардан басқа) егер олардың салық міндеттемелері 300 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) асса (2026 жылы — 1 027 500 теңге) 701.01 нысаны бойынша ағымдағы төлемдердің есебін тапсырады