Қазақстанда жаңа бизнес-идеяларға гранттар беруді қайта қарау жоспарлануда

Жобаның мақсаты жергілікті атқарушы органдар ұсынатын 400 АЕК мөлшерінде жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға гранттар мен 5 млн. теңгеге дейінгі жеңілдікті шарттарда жас кәсіпкерлерге микрокредиттер беру тетігін жетілдіру болып табылады.
Мемлекеттік тіркеу мерзімі 1 жылдан асатын дара кәсіпкерлердің белгілі бір кәсіпкерлік тәжірибесі бар екенін және бизнес-жобаларды табысты іске асырғанын ескере отырып, неғұрлым осал ретінде мемлекеттік тіркеу мерзімі 1 жылдан асқан дара кәсіпкерлерге гранттарды беру ұсынылады.
Еңбек министрлігі бүгінгі күні грант алуға табысы бар немесе мемлекеттен қаржылық қолдау алатын адамдар үміткер екенін атап өтті.
- еңбек қызметін қатар жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер;
- басқа мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде бұрын гранттар мен микрокредиттер алған тұлғалар;
- мемлекеттік сатып алуға қатысатын тұлғалар;
- зейнеткерлік жасқа толуына байланысты зейнетақы төлемдерін алатын тұлғалар.
Сондай-ақ, шоттары банктер мен МҚҰ алдында берешегінің болуына байланысты қамауға алынған және бизнес-жобаны іске асыруға лицензиясы жоқ тұлғалар грант алуға өтініш береді.
Кейбір жеке кәсіпкерлер гранттар түрінде қаржы алу мақсатында кәсіпкерлік қызметті әдейі тоқтатады.
Мемлекеттің бюджет қаражатын пайдаланудағы әлеуметтік әділеттілікті және мемлекеттік қолдау шараларының атаулылығын қамтамасыз ету мақсатында грант алуға жосықсыз үміткерлер үшін, оның ішінде жоғарыда аталған ЖК санаттары үшін шектеулер (бас тарту негіздері) белгілеу қажет.
Бұдан басқа, түзетулермен бизнес өкілдері, үкіметтік емес ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары және аудан (қала) мәслихатының депутаттары арасынан байқаушыларды отырысқа шақыру арқылы грант алуға үміткерлердің өтініштерін қарау жөніндегі конкурстық комиссия жұмысының ашықтығын қамтамасыз ету жоспарлануда.
Конкурстық комиссияның құрамы әрбір ағымда және конкурстық комиссияның бір немесе бірнеше мүшесінде мүдделер қақтығысы болған кезде жаңартылатын болады.
Сондай-ақ, комиссия мүшелері ҚР заңнамасын сақтайды және өз қызметі үшін ҚР заңнамасына сәйкес жауап береді.
Конкурстық комиссияның теріс шешімін алған үміткерлерге конкурстық комиссияның шешіміне шағымдану құқығы беріледі.
Грант алуға үміткердің Комиссия шешіміне шағымдануы хабарлама келіп түскен күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде оның порталдағы "жеке кабинеті" арқылы жүзеге асырылады.
Шағым еңбек ұтқырлығы орталығына беріледі және шағым түскен күннен кейінгі 5 (бес) жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде қаралады.
Шағымды қарау қорытындысы бойынша еңбек ұтқырлығы орталығы мынадай шешімдердің бірін қабылдайды:
- Комиссияға оның шешімінің күшін жоюды және еңбек ұтқырлығы орталығының қатысуымен үміткердің бизнес-жобасын қайта қарауды ұсынады;
- осындай шешім қабылдауды негіздей отырып, шағымды қанағаттандырудан бас тарту.
Құжат комиссияның грант алуға үміткерлерді іріктеу критерийлерін анықтайды. Мәселен, бизнес-жобаларды іріктеу критерийлері бизнес-идеяның бәсекеге қабілеттілігі, өткізу нарықтарының пысықталуы, бизнес-жобаның қаржылық өміршеңдігі, кәсіпкерлік дағдылар деңгейі, жаңа тұрақты жұмыс орындарын құру, бизнес-жобаны іске асырудан түсетін болжамды пайда деңгейі болып табылады.
Инновациялардың ішінде грант алушылар үшін жаңа жұмыс орындарын құру және құрылған жұмыс орындарына орналастырылған адамдар үшін салықтар мен әлеуметтік төлемдер төлеу түріндегі қарсы міндеттемелерді белгілеуді атап өтуге болады.
Атап айтқанда, грант алушы грант алған күннен бастап 18 ай ішінде кемінде 1 жаңа тұрақты жұмыс орнын құруы керек.
Өз кезегінде микрокредит алушы салық органдарында тіркелу мерзімі бір жылдан асатын жұмыс істеп тұрған кәсіпкерлер үшін кемінде 2 жұмыс орнын құруға міндеттенеді.
Грант алушы құрылған жұмыс орындарына жұмысқа орналастырылған адамдар үшін салықтар мен әлеуметтік төлемдерді төлейді. Ал микрокредит алушы кредиттік шарттың қолданылу мерзімі ішінде өзі және жұмыскерлері үшін салықтар мен әлеуметтік төлемдерді төлеуді қамтамасыз етуге міндеттенеді.
Мониторинг жүргізу (көшпелі мониторинг жүргізу) тәсілдерін нақтылай отырып, алушылардың грант/жеңілдікті микрокредит қаражатын мақсатты пайдалануына мониторинг күшейтілетін болады.
Жаңа нормалар енгізілуде, оған сәйкес еңбек ұтқырлығы орталығы мансаптық орталық арқылы грант қаражатының мақсатты пайдаланылуына және бизнес-жобаның іске асырылу барысына мониторинг жүргізеді.
Мониторинг грант алушы ұсынған растайтын құжаттар мен бизнес-жобаны іске асыру туралы есептерді жинау және талдау арқылы жүзеге асырылады.
Грант қаражатының нысаналы пайдаланылуын растау үшін грант алушы порталдағы жеке кабинет арқылы грантты алған күннен бастап үш ай ішінде растайтын құжаттарды ұсынады.
Сондай-ақ, грант алушы тоқсан сайын 24 ай ішінде порталда растайтын құжаттарды қоса бере отырып, бизнес-жобаның іске асырылу барысы туралы есепті ұсынады.
Мансап орталығы грант қаражатын мақсатты пайдалану туралы растайтын құжаттар немесе бизнес-жобаны іске асыру барысы туралы есеп порталға келіп түскен күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде оларды бизнес-жобаға сәйкестігі тұрғысынан тексеруді жүзеге асырады.
Мансап орталығы грант алушының орналасқан жеріне немесе бизнес-жобаны іске асыру орнына баруды жүзеге асырады:
- Грант алушының грант қаражатын мақсатсыз пайдалану фактісін анықтау;
- Грант алушының грант қаражатын мақсатты пайдалану туралы растайтын құжаттарды немесе бизнес-жобаны іске асыру барысы туралы есептерді ұсынбауы немесе уақтылы ұсынбауы;
- Грант алушының дәйексіз ақпарат беру фактілерін анықтау;
- Грант алушының грант беру туралы шарттың талаптарын жүйелі түрде бұзуы.
Сонымен қатар, грант алушы 24 ай ішінде грант алған күннен бастап салықтар мен әлеуметтік төлемдерді төлейді және бизнесті кеңейтуге бағытталған шараларды қоспағанда, жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысуға жіберілмейді делінген.
Грант алушы шарт бойынша өз міндеттемелерін тиісінше орындамаған, грант қаражатын мақсатсыз пайдаланған жағдайларда шарт мерзімінен бұрын бұзылады және мансаптық Орталық еңбек ұтқырлығы орталығының шешімі бойынша ҚР заңнамасында белгіленген тәртіппен грант қаражатын қайтару бойынша жұмыс жүргізеді.
Жоба 15 сәуірге дейін жария талқылау үшін "Ашық НҚА" порталында орналастырылған.