Қостанайлық 62 жастағы әйел алты ай бойы өзін Голливудтың әйгілі актері Киану Ривз деп таныстырған TikTok желісінің қолданушысымен хат алмасқан. Әйелдің айтуынша, ол өмірлік қиын жағдайға тап болғанын түсіндіріп, көмек сұрап, оған 400 АҚШ доллар аударуды өтінген.
Әйел ақшаны шотқа қалай аудару керектігін білмегендіктен, ол банкке баруды шешкен. Банк қызметкерлері күдікті жағдайды байқаған. Ол ақша аударғысы келген шот белгісіз ойын компаниясына тиесілі болды. Банк қызметкерлері дереу полицияға хабарлады.
Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының қызметкерлері уақытында әйелді ақша аудармауға көндірді. Әйелмен әңгімелесу барысында полиция бұл алаяқтарға ақша аударудың екінші әрекеті екенін анықтады. Сәуір айының басында ол күдіктілер ақша жібермек болған.
Мұндай тұзаққа түспеу үшін полиция сіздерді алаяқтардан қорғауға көмектесетін бірнеше пайдалы кеңестер дайындады:
- Бейтаныс адамдарға сенбеңіз. Атақты тұлға, досыңыз немесе туысыңыз сізге хат жазса да, әрқашан қырағы болыңыз. Алаяқтар сіздің сеніміңізді арттыру үшін танымал адамдардың фотосуреттері мен аттарын пайдалана алады.
- Бейтаныс адамдарға ақша жібермеңіз. Қаражатты алушға сенімді болмасаңыз, ешқашан шоттарға ақша аудармаңыз. Егер сізден қандай да бір себептермен қаражат аударуды сұраса, алдымен өтініш шынымен оны растайтын адамнан шыққанына көз жеткізіңіз.
- Ақпаратты тексеріңіз. Егер біреу сізге әлеуметтік желілер немесе мессенджерлер арқылы хабарлама жіберсе, жауап беруге асықпаңыз. Сол адаммен тікелей байланысқа шыққан дұрыс болады. Мысалы, телефон немесе басқа байланыс арналары арқылы-бұл олардың өтініші екенін тексеру үшін дұрыс шешім.
- "Шұғыл" ұсыныстардан сақ болыңыз. Көбінесе алаяқтар сізге дереу көмектесу керек деп шұғыл тактиканы қолданады. Олар қиындыққа тап болдым немесе емделуге ақша керек деп айтуы мүмкін. Мұндай өтініштерге жауап беруге асықпаңыз.
- Күдікті сілтемелер мен қосымшаларға абай болыңыз. Сілтемелерді ашпаңыз немесе олар ресми болып көрінсе де қолданбаларды бейтаныс көздерден жүктеп алмаңыз. Алаяқтар сіздің деректеріңізге осылай қол жеткізе алады немесе құрылғыға вирустар таратуы мүмкін.
- Полицияға хабарлаңыз. Егер сіз алаяқтардың құрбаны болсаңыз немесе сізді алдамақ болды деп күдіктенсеңіз, дереу құқық қорғау органдарына хабарласыңыз. Ақпаратты неғұрлым тез алсақ, қылмыскерлерді тоқтату және жоғалған қаражатты қайтару мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады.