Сенат депутаты Әли Бектаевтың айтуынша, бүгінде Қазақстанда топырақтың тозуына әкелетін факторлар күшейіп келеді. Олардың қатарында жел және су эрозиясы, топырақтың тұздануы, шөлейттену, органикалық заттардың азаюы мен жайылымдардың тозуы бар.
Оның айтуынша, бұл үдерістер ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігіне ғана емес, экологиялық тұрақтылыққа, жер ресурстарының сапасына және халықты сапалы азық-түлікпен қамтамасыз етуге де кері әсерін тигізеді.
Сенатор осыған дейін табиғи топырақ құнарлылығын сақтауға және жер ресурстарын тиімді пайдалануға бағытталған бірқатар заңдар қабылданғанын атап өтті.
Атап айтқанда, "Органикалық өнім өндірісі және оның айналымы туралы" заң органикалық егіншілікті дамыту, химиялық жүктемені азайту және табиғи ресурстарды тұрақты басқару жүйесін қалыптастыру арқылы топырақтың табиғи құнарлылығын сақтауға бағытталған.
Сондай-ақ "Жайылымдар туралы" заң жайылымдарды ұтымды пайдалану, олардың тозуын азайту, мал жаю жүктемесін ғылыми негізде реттеу және бүлінген жерлерді қалпына келтіру қағидаттарына негізделген.
Бұдан бөлек, "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" заңға құнды топырақ жамылғысын сақтау мен табиғи ландшафттардың тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған нормалар енгізілген.
Жаңа заңның негізгі жаңалықтарының бірі – топырақты қорғау жөніндегі кешенді шаралар жүйесінің заңнамалық деңгейде бекітілуі.
Құжатта:
- агрохимиялық және мелиорациялық зерттеулер жүргізу;
- топырақты бонитеттік бағалау;
- тұрақты мониторинг ұйымдастыру;
- топырақты қорғау технологияларын енгізу;
- тыңайтқыштарды ғылыми негізде пайдалану көзделген.
Сонымен қатар заң ғылыми зерттеулерді дамытуға, цифрлық технологияларды, Жерді қашықтан зондтау құралдарын және заманауи мониторинг жүйелерін кеңінен қолдануға құқықтық негіз қалыптастырады. Бұл жер ресурстарын басқарудың тиімділігін арттырып, топырақтың жай-күйін уақытылы бағалауға мүмкіндік береді.
Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанда ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге паспорт енгізу мәселесі қаралып жатқаны хабарланған болатын.