Ведомствоның мәліметінше, алаяқтар өзін түрлі ұйымдардың қызметкері ретінде таныстырып, жалған сайттар мен аккаунттар ашады, сондай-ақ фишингтік хабарламалар таратады.
Алаяқтық кейде қарапайым сатылым туралы хабарландырудан басталады. Адам тауарға қызығып, алдын ала ақша аударады, бірақ нәтижесінде ақшасынан айырылып қалады.
Сондай-ақ алаяқтар өзін банк немесе полиция қызметкері ретінде таныстырып, қоңырау шалады. Олар жағдайдың шұғыл екенін айтып, қауіп бар екеніне сендіріп, адамды асығыс шешім қабылдауға итермелейді.
Бұдан бөлек, жалған инвестициялық жобалар арқылы оңай табыс табуды ұсынып, ақша салуға немесе банк қосымшасына қол жеткізуге көндіреді.
Фишинг те кеңінен қолданылады. Қылмыскерлер ресми сайттарға ұқсас жалған сайттар мен хаттар жасайды. Пайдаланушы сілтемеге өтіп, жеке мәліметтерін енгізгеннен кейін оның банк шотына қолжетімділік алаяқтардың қолына өтеді.
Кей жағдайда алаяқтар мессенджерлер арқылы таныстарыңыздың атынан хабарлама жіберіп, қарыз сұрайды, ұтысқа қатысуға немесе сауалнама толтыруға шақырады. Осыдан кейін жәбірленушінің шотынан ақша шешіліп кетуі мүмкін.
ҚНРДА азаматтарды жеке деректер мен қаржыны қорғау үшін цифрлық гигиена қағидаларын сақтауға шақырды.
Өзіңізді қалай қорғауға болады:
- SMS арқылы келетін кодтарды, PIN-кодты, банк картасының CVV-кодын және өзге де құпия деректерді ешкімге айтпаңыз.
- Логин мен құпиясөзді енгізер алдында сайттың мекенжайын мұқият тексеріңіз.
- Күмәнді хабарламалардағы сілтемелерге өтпеңіз.
- Қосымшаларды тек ресми дүкендерден жүктеңіз.
- Қоңырау шалушы өзін банк немесе полиция қызметкері деп таныстырса да, қысыммен ақша аудармаңыз.
- Барлық қаржылық операциялар бойынша SMS-хабарламаларды қосып, кредиттік тарихыңызды тұрақты тексеріп отырыңыз.
Егер алаяқтардың құрбаны болсаңыз:
Егер ақша аударып қойған немесе жеке деректеріңізді берген болсаңыз, дереу банкке және полицияға хабарласыңыз. Неғұрлым тез әрекет етсеңіз, қаражатты қайтару және қылмыскерлерді тоқтату мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады.