"Алатау қаласының озық қарқынмен дамуын қамтамасыз ету және орнықты экономикалық өсуді ынталандыру үшін жеке конституциялық заң түрінде берік институционалдық негізді бекіту қажет",- делінген ақпаратта.
Конституциялық заң Алатау қаласының арнайы мәртебе шеңберінде жұмыс істеу мақсаттарына қол жеткізуге және институционалдық ортаның мынадай элементтерін қамтамасыз етуге бағытталған:
Арнайы құқықтық режим
Алатау қаласының арнайы құқықтық режимі инвестицияларды тұрақты тартатын бірегей институционалдық ортаны қалыптастыруға, инновацияларды дамытуға және жоғары білікті адами капиталды қалыптастыруға бағытталуы тиіс.
Осы мақсатқа қол жеткізу үшін Алатау қаласындағы жергілікті басқару органдарының өз актілерін шығаруға өкілеттікке ие болуы тиіс.
Бұл ретте Алатау қаласының актілері басым бағыттарды реттеуге және қаланы арнайы мәртебеде дамытуға байланысты заңнаманың барлық қажетті салаларын, соның ішінде, бірақ олармен шектелмей қамтуы тиіс:
- Алатау қаласындағы жергілікті мемлекеттік басқару органдарының қызметін және өкілеттіктерін ұйымдастыру, құрылымы, жүзеге асыру ерекшеліктері;
- климаттық бейтараптыққа көшуді ескере отырып, қалалық инфрақұрылым мен кеңістікті басқарудың (Smart City) ақпараттық-коммуникациялық технологияларын және заттар интернетін әзірлеуді, енгізуді және пайдалануды реттеу ерекшеліктері;
- объектілерді жобалау, қала құрылысын жоспарлау және салу процестерін, сондай-ақ жеке кәсіпкерлік субъектілерінің, оның ішінде шетелдік заңды және жеке тұлғалардың аталған салаларға инвестициялаудың құқықтық тетіктерін реттеу ерекшеліктері;
- Алатау қаласының аумағында озық халықаралық және шетелдік стандарттарды, тәжірибелерді, жіктеуіштерді, техникалық регламенттерді, сертификаттау рәсімдерін, техникалық және технологиялық нормаларды тану және қолдану процестерін реттеу ерекшеліктері;
- тұрғын үй қатынастары, көші-қон, еңбек қатынастары және шетелдік жұмыс күшін, оның ішінде жоғары білікті жұмыс күшін тарту саласындағы қатынастарды реттеу ерекшеліктері;
- озық халықаралық тәжірибелерді ескере отырып, мемлекеттік сатып алу саласындағы қатынастарды реттеу ерекшеліктері;
- цифрлық активтердің айналымын реттеудің ерекшеліктері және олардың негізінде цифрлық қаржылық қызметтерді енгізу, соның ішінде криптофиат арналарын және реттелетін стейблкоиндерді қолдана отырып тауарлар, жұмыстар мен қызметтерді төлеу мүмкіндіктері;
- токендеу технологияларын қолдануды, орталықтандырылмаған қаржының (DeFi) және интернет-технологиялардың (Web3) жұмыс істеуін ерекшеліктерін реттеу;
- жасанды интеллект және машиналық оқыту технологияларын қолдануды реттеу ерекшеліктері;
- білім беру, денсаулық сақтау, биологиялық технологиялар, медициналық жабдықтарды өндіру және пайдалану саласындағы технологиялық инновацияларды әзірлеуді, енгізуді және пайдалануды реттеу ерекшеліктері;
- шағын биіктіктегі экономика саласын (LAE) және қалалық әуе ұтқырлығын (UAM) дамыту аясында робототехника жүйелерін, пилотсыз аппаратарды, электрлік ұшу аппараттарын (eVTOL) жасау, енгізу және пайдалану технологиялық инновацияларын реттеудің ерекшеліктері;
- жер қатынастарын, табиғи ресурстарды пайдалану және қоршаған ортаны қорғау саласындағы қатынастарды реттеу ерекшеліктері;
- қала аумағында арнайы экономикалық аймақты құру, ұйымдастыру және жұмыс істеу ерекшеліктері, креативті индустрия және ойын қызметі;
- жауапкершілікті реттеу ерекшеліктері;
- инвестициялау жағдайларының тұрақтылығына, инвестицияларды қорғауға және капитал қозғалысының ерекшеліктерін реттеуге кепілдік беру;
- салық салудың ерекше режимін және бюджеттік қатынастарды қолдану;
- Алматы агломерациясы шеңберінде, оның ішінде көлік-логистикалық байланыстар, коммуналдық және энергетикалық инфрақұрылым, көші-қон саясаты мәселелерінде Алатау қаласын, Алматы облысын және Алматы қаласын келісілген дамыту жөніндегі қатынастарды реттеу.
Құқықтық инновациялар
Технологиялық және инновациялық орта тез дамып келеді, осыған байланысты заңнама жүйесі оның дамуына әрдайым ілесе бермейді және қажет реттеуді, оның ішінде өзекті қажеттіліктер мен сұраныстарға сәйкес уақтылы қамтамасыз ете бермейді.
Тиісінше, Алатау қаласын озық қарқынмен дамыту және Қазақстан Республикасының инновациялық-бағдарланған экономикасының орнықты өсуін ынталандыру мақсатында бұрын республикалық актілер шеңберінде реттелмеген құқықтық инновацияларды (құқықтық новеллаларды) уақтылы енгізу үшін институционалдық орта құру қажет.
Бұл жаңашыл ережелер тек жаңа құқықтық институттарды енгізіп қана қоймай, сонымен қатар жаңа реттеу тетіктерін, құқықтық тәсілдер мен әдістерді де қамтиды. Реттеудің ерекшеліктері көбінесе бюджеттік қатынастар саласында да, салық салу және құқықтық актілер шығару саласында да белгілі бір қатынастарды реттеудің
Басқарушылық инновациялар
Конституциялық заң жаңа басқару құрылымдары мен олардың процестері тиімділік пен нәтижелілікті арттыруға, атап айтқанда, инвестицияларды тарту процедураларымен байланысты рәсімдерді қоса алғанда, бірақ олармен шектелмей, "бір терезе" (One-Stop Shop) қағидатын толық көлемде енгізуге бағыттауды көздейді.
Цифрлық интеграция (Smart City, Digital by Default)
Конституциялық заңға сәйкес, мемлекеттік сервистер мен порталдар қызметтерді жобалаудың бастапқы кезеңінен бастап цифрлық құрамдас бөліктердің интеграциясын ескере отырып жасалуы тиіс.
Осылайша, цифрлық шешімдер қосымша опциялар ретінде емес, басымдық және қолдану үшін міндетті болып саналуы керек.
Қазіргі уақытта Алатау қаласының аумағында үш ірі инвестициялық жоба іске асырылуда және оларды 2026 жылдан бастап біртіндеп пайдалануға беру жоспарлануда. Осы жобаларға арналған жалпы инвестиция көлемі шамамен 178 миллиард теңгені құрайды, ал ашылған жұмыс орындарының саны шамамен 3 000-ге жетеді. Бұл ретте Алатау қаласының аумағында қолданыстағы инвестициялық жобалар инновациялық болып табылмайды.
Тиісінше, қаланың ағымдағы инвестициялық тартымдылығы мен іскерлік белсенділік деңгейі Алатауды инновациялар және жоғары экономикалық белсенділік орталығы ретінде қалыптастыру үшін жеткіліксіз.
Осыған байланысты, Алатау қаласының озық дамуын қамтамасыз етуді және тұрақты экономикалық өсуді ынталандыруды жергілікті мемлекеттік басқару органдарының құқықтық актілерді құқық нормаларын сынақтан өткізу, инновациялық жобалар, шешімдер, сервистер мен технологияларды енгізу ерекшеліктерін конституциялық заңда бекітпей, сондай-ақ инвестициялардың тұрақты жағдайлары, инвестицияларды қорғау және капитал қозғалысын реттеу кепілдіктерін орнатпай жүзеге асыру қиын болады.
"Алатау қаласының арнайы мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Конституциялық Заң жобасын іске асыру үшін бірқатар нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу мен қабылдауды көздеу ұсынылады:
- Баламалы жер учаскесін бере отырып не тиісті өтемақы төлей отырып, жерді жеделдетіп және оңайлатылған алып қоюға бағытталған қала аумағында мемлекеттік мұқтажы үшін жер алу тәртібі;
- Республикалық бюджеттен жобаларды тікелей қаржыландыру тәртібі;
- Шағын биіктік экономикасын дамытуға бағытталған ҚР әуе кеңістігін пайдалану тәртібі және т.б.
2050 жылға жоспарланған:
- қала тұрғындарын 1 млн адамға дейін ұлғайту.
- 500 мыңнан астам жұмыс орнын құру.
- 18 251 970 015 АҚШ доллары көлемінде салық жинау.
Құжат 2025 жылғы 23 желтоқсанға дейін жария талқылау үшін "Ашық НҚА" порталында орналастырылған.