2026 жылдың тамызында доллар бағамы қандай болады: сарапшылар үш нұсқаны атады
Фото: Zakon.kz
Қазір доллардың ресми бағамы 1 доллар үшін 476,75 теңгені құрайды. Халықаралық Forex нарығында доллар шамамен 477 теңгеден саудаланса, айырбастау пункттерінде оның сату бағасы 478 теңгеге жақындады.
Ұлттық банк теңге үшін қандай қауіптерді көріп отыр?
Шілде айының соңында Қазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлемені 16,75%-ға дейін төмендетті. Сонымен бірге, реттеуші қазіргі жағдайға сақтықпен қарайтынын мәлімдеді.
Ұлттық банктің бағалауынша, инфляцияға әсер ететін қауіптер әлі де сақталып отыр. Дегенмен бағаның өсу қарқыны біртіндеп баяулай бастаған.
Ұлттық банктің мәліметінше:
"Инфляцияның баяулауына ең төменгі міндетті резервтік талаптардың ұлғаюы, айналық операциялар және тұтынушылық несиелеуді реттеуге қатысты қабылданған шаралар әсер етіп отыр". ҚР Ұлттық банкі
Сыртқы қауіптердің қатарында Ұлттық банк әлемдік шикізат нарығындағы құбылмалылықты, әсіресе мұнай бағасының өзгеруін, геосаяси шиеленісті, ірі экономикалардағы инфляция деңгейін, жетекші орталық банктердің ақша-несие саясатын атап өтті.
Сонымен қатар Қазақстан мұнай экспортына ерекше назар аударылып отыр. Өйткені экспорттағы кез келген іркіліс елге түсетін валюталық түсімнің азаюына әсер етуі мүмкін.
Ұлттық банк теңгенің нығаюына ықпал ететін бірнеше оң факторды да атап өтті. Атап айтқанда жылдық инфляция төмендеп келеді, теңгенің нығаюы бағаның өсуін тежеп отыр, базалық мөлшерлеме төмендегенімен, ақша-несие саясаты әлі де жеткілікті қатаң деңгейде сақталуда.
Сонымен бірге 2026 жылғы маусымдағы базалық болжамға сәйкес, Brent маркалы мұнайдың бағасы жыл соңына дейін бір баррель үшін шамамен 90 доллар деңгейінде болады деп күтіледі.
Осыған байланысты Ұлттық банк доллар бағамына нақты болжам жасаған жоқ. Алайда қазіргі сыртқы жағдай сақталса, теңгенің күрт әлсіреуіне негіз жоқ деп есептейді. Бұл пікірді Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов те растады.
"Қарапайым экономикалық және нарықтық талдау тұрғысынан алғанда, доллар бағамы айтарлықтай өзгермейді. Оның өзіне тән маусымдық ерекшеліктері бар. Бағамды нарықтың өзі қалыптастыруы керек", – деді ол.
Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының (ҚҚҚ) шілде айындағы сауалнамасына сәйкес, 2026 жылдың тамыз айының басында доллар бағамы 483,3 теңге болады деп күтілген.
Алайда қазір доллар бұл деңгейден төмен саудаланып жатыр. Бұл теңгенің күткеннен де мықты екенін көрсетеді.
Сарапшылар мұны бірнеше фактормен түсіндіреді: теңгелік қаржы құралдарының тартымдылығының сақталуы; шетел валютасының ұсынысының артуы; мұнай нарығындағы геосаяси тәуекелдердің әсері.
"Мұнай бағасына Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленіс қолдау көрсетіп отыр. Ал ОПЕК+ елдерінің мұнай өндіру көлемін арттыруы бағаның одан әрі қымбаттау мүмкіндігін шектейді",- дейді мамандар.
Сонымен қатар қауымдастық инфляцияның әрі қарай баяулайтынын және базалық мөлшерлеменің төмендеу үрдісі жалғасуы мүмкін екенін болжайды.
Олардың бағалауынша, бір жылдан кейін базалық мөлшерлеме 14,75%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Соған қарамастан теңгедегі инвестициялардың нақты табыстылығы оң деңгейде сақталады.
Қаржы сарапшысы Расул Рысмамбетов теңгенің әлсіреуіне және нығаюына әсер ететін факторларды жеке-жеке қарастырады.
Оның айтуынша, теңге үшін ең үлкен қауіп – мұнай бағасының төмендеуі.
"Қазақстан – шикізат экспорттайтын ел. Сондықтан мұнай бағасы біз үшін әлі де негізгі сыртқы фактор болып қала береді. Егер Brent бағасы бір баррель үшін 65 доллардан төмен түссе, елге келетін валюталық түсім азаяды", – дейді сарапшы.
Тағы бір қауіп – доллардың әлемдік деңгейде күшеюі.
Егер АҚШ Федералдық резерв жүйесі (ФРЖ) қатаң ақша-несие саясатын сақтаса, доллар индексі нығайып, дамушы елдердің валюталарына қысым күшеюі мүмкін.
Расул Рысмамбетовтың айтуынша, теңгені қолдайтын бірнеше фактор бар.
"Қазақстанда теңгелік активтердің нақты табыстылығы жоғары. Базалық мөлшерлеме төмендегеннен кейін де шетел валютасын Қазақстанға әкеліп, оны теңгеге айырбастап, жергілікті бағалы қағаздарға инвестиция салу әлі де тиімді", – деді ол.
Сарапшының айтуынша, тағы бір маңызды фактор – Ұлттық банктің алыпсатарлық әрекеттер күшейген жағдайда нарыққа араласуға дайын болуы. Бұл да валюта нарығының тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
Тамызда не болуы мүмкін?
Расул Рысмамбетов тамыз айында бағамның аздап құбылуы мүмкін екенін жоққа шығармайды. Бірақ қазіргі таңда валюта нарығы теңгерімді әрі тұрақты көрінеді.
Оның пікірінше, доллардың күрт қымбаттауы үшін бірнеше жағымсыз жағдай бір уақытта орын алуы қажет: мұнай бағасының айтарлықтай төмендеуі; доллардың әлемдік деңгейде күшеюі; жаһандық нарықта тәуекелге деген қызығушылықтың төмендеуі; ел ішінде шетел валютасына сұраныстың күрт артуы.
Егер осы факторлар қатар келмесе, доллар бағамы қазіргі деңгейдің маңында ғана аздап өзгеріп тұруы ықтимал.
Сарапшы тағы бір жайтқа назар аударды.
"Тамыз – сайлау өтетін ай. Сондықтан бұл кезеңде валюта нарығында ешкімнің алыпсатарлық жасауына жол берілмейді деп ойлаймын", – деді Расул Рысмамбетов.
Жалпы алғанда, сарапшылардың басым бөлігі 2026 жылдың тамызында доллар бағамы қазіргі деңгейге жақын сақталады, тек аздаған ауытқулар болуы мүмкін деген пікірде.
