Жаңа Құрылыс кодексі: Жолдаудың іске асырылуы саланы қалай өзгертеді
Фото: Zakon.kz/Павел Михеев
Сарапшылардың айтуынша, жақында күшіне енген жаңа Құрылыс кодексі – түбегейлі жаңа құжат. Егер бұрын негізгі назар көбіне жобалау мен құрылыс жұмыстарының жекелеген кезеңдеріне аударылса, енді реттеу нысанның бүкіл өмірлік циклін – аумақты жоспарлау мен жобаны әзірлеуден бастап құрылыс, пайдалануға беру және одан кейінгі пайдалану кезеңдеріне дейін қамтиды.
Қала құрылысы саласындағы реттеу
Негізгі өзгерістердің бірі – қала құрылысы саласындағы реттеудің күшеюі. Елді мекен аумағының жекелеген бөліктерін бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобасынсыз (ЕЖЖ) игеруге жол берілмейді.
Бұл ретте ЕЖЖ-да мектептер, балабақшалар, ауруханалар, саябақтар, көше-жол желісі, көлік және инженерлік инфрақұрылым үшін қажетті аумақтар алдын ала қарастырылуы тиіс.
Сондай-ақ ЕЖЖ-ға жиі өзгерістер енгізу мүмкіндігі шектелді. Енді жобалаушылар бекітілген жобаларға екі жылда бір реттен артық өзгеріс енгізе алмайды. Сонымен қатар аумақтың әлеуметтік және коммуналдық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілу деңгейін ескермей, тығыз салынған құрылыс жүргізуге жол берілмейді.
Бұл ең алдымен жаңа тұрғын аудандардың кешенді түрде дамуын қамтамасыз етуге бағытталған. Яғни тұрғын үй құрылысы мектептер, балабақшалар, жолдар және инженерлік желілердің дамуынан бөлек жүргізілмеуі тиіс.
Құрылыс сапасы мен қауіпсіздігі
Өзгерістердің жеке бір бөлігі құрылыс сапасы мен қауіпсіздігіне қатысты. Енді бақылау жобалау кезеңінен бастап нысанды түпкілікті қабылдауға дейінгі барлық кезеңде жүзеге асырылады.
Осы бағытта құрылыс барысын бақылау процесі едәуір күшейтіліп, нақты регламенттелді. Міндетті техникалық қадағалау мен авторлық сүйемелдеу де сақталды.
Бұл шаралар нақты орындалған жұмыстардың бекітілген жобаға және құрылыс нормаларының талаптарына сәйкестігін тиімді бақылауға бағытталған.
Сонымен қатар нысандарды қабылдау кезінде жаңа норма енгізілді. Нысанды пайдалануға беру барысында Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау органдары мен төтенше жағдайлар органдарының тікелей қатысуы көзделген.
Жауапкершілікті күшейту
Жаңа кодексте құрылыс салушылардың дайын нысандардың сапасына қатысты жауапкершілігі де айтарлықтай күшейтілді.
Енді құрылыс нысанына берілетін жалпы кепілдік мерзімі кемінде бес жылды құрайды. Ал аса маңызды элементтерге – көтергіш конструкцияларға, шатыр мен сыртқы қабырғаларға – кемінде 10 жылдық кепілдік белгіленді.
Кепілдік мерзімі ішінде анықталған кемшіліктерді енді мердігер жоюға тиіс.
Азаматтар үшін бұл үй немесе басқа да нысан пайдалануға берілгеннен кейін өз құқықтарын қорғаудың ұзақ мерзімге қамтамасыз етілетінін білдіреді.
Саланы цифрландыру
Тағы бір маңызды бағыт – құрылыс саласын цифрландыру.
Кодексте сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметін сүйемелдейтін, "бір терезе" қағидаты бойынша жұмыс істейтін мемлекеттік цифрлық жүйелерді құру көзделген.
Автоматтандырылған Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының цифрлық жүйесінде қала құрылысы жобалары, жобалау құжаттамасы және құрылыс нысандары туралы ақпарат жинақталады.
Әрбір нысанға бірегей нөмір беріледі. Бұл оның өмірлік циклінің әртүрлі кезеңдерінде қадағалап отыруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ цифрлық тетіктер құрылыс барысын мониторингтеу және мемлекеттік бақылауда тәуекелге бағдарланған тәсілді қолдану кезінде пайдаланылатын болады.
Осылайша, жаңа Құрылыс кодексінің басты өзгерісі – туындаған мәселелерге кейіннен әрекет етуден оларды қала құрылысы жоспарлау, жобалау және құрылыс кезеңдерінің өзінде алдын алуға көшу.
