Австриядан 2200 жылдық "темір қазына" табылды
Сурет: Peter Trebsche
Live Science мәліметінше, бұл Еуропадан бұрын-соңды табылған көне темірдің ең ірі қоймасы. Оның мөлшері тұтас бір әскерді қару-жарақпен қамтамасыз етуге жетер еді.
Болжам бойынша, 500 темір құймасы 2200 жыл бұрын Дунайда болған кеме апаты кезінде жоғалған. Бұл олжа 2019 жылы Дейнхам ауылының маңында өзеннен қиыршық тас өндіріп жатқан жұмысшылар бірнеше ерекше, екі ұшы өңделген темір затты байқап, Австрияның тарихи ескерткіштерді қорғау басқармасына хабарлаған кезде анықталған.
Қиыршық тас үйінділерінен алынған жүздеген темір фрагментінің ішінен 193 бүтін темір құймасы мен 307 фрагмент анықталған. Осылайша, бірнеше ғасыр бұрын Дунайға жоғалған кемінде 500 құйма тіркелді.
Бүтін құймалардың орташа ұзындығы 28,5 сантиметр, ал салмағы шамамен 2 келі болған. Барлық коллекцияның жалпы салмағы 1 метрлік тоннаға жетеді.
Дейнхамнан табылған темір құймалары дайын бұйымдар емес. Бұл екі ұшы өңделген жартылай фабрикаттар – кейде құйма деп аталатын, бастапқыда дөрекі өңделіп, кейін ұсталар басқа заттарға қайта соғатын темір дайындамалары.
Темір үлкен шөмішті экскаватормен қиыршық тас өндіру кезінде табылғандықтан, археологиялық олжаның бастапқы орны мен контексті жойылған. Сол себепті археологтар темірдің Дунайға қалай түскенін анықтай алмады.
Оның ғұрыптық мақсатта әдейі көмілген болуы да жоққа шығарылмайды. Сондай-ақ темір құймалары тасымалдау кезінде жоғалуы мүмкін. Пойыздар ойлап табылғанға дейін ежелгі өркениеттердің көпшілігі ауыр жүктерді су жолдары арқылы тасымалдаған.
Егер темір құймалары шынымен кеме апаты кезінде жоғалған болса, олар археологиялық нысаннан өзен ағысының жоғары жағында орналасқан жерде өндірілген болуы ықтимал.
Бұл жаңалық б.з.д. III-II ғасырларда Дунай өңірінде темір өндіру технологиясының айтарлықтай дамығанын көрсетеді.
