aqparatsaqsysy Telegram-арнасындағы мамандарының айтуынша, алаяқтар телефонды бұзу арқылы сіздің жеке деректеріңізге қол жеткізе алады. Ал, сіз мұны тіптен байқамай қалуыңыз да ғажап емес.
Нәтижесінде қарапайым қолданушы кибершабуылдарға қайта-қайта ұшырап жатады, бірақ соны аңғармай қалуы мүмкін. Дегенмен, егер сіз алаяқтардың жаңа айла-амалдарынан хабардар болсаңыз, өзіңізді қорғауға мүмкіндік бар.
Мынадай белгілер сізді алаяқтар туралы ойландыруы керек:
- Телефон қуатының жылдам таусылуы. Зиянды немесе алаяқтық қосымшалар батарея қуатын белсенді түрде тұтынатын зиянды кодтардан тұруы мүмкін.
- Телефонның бұрынғыдан баяу жұмыс істеуі. Егер телефонды алаяқтар ашып алған болса, оның барлық күші қаскөйлердің қосымшаларына жұмсалуы мүмкін. Жұмысы баяулап, қосымшалар жабылып қалса немесе телефон кенеттен қайта өшіп-қосылып жатса – бұл құрылғыға басқа біреудің кіруі мүмкін.
- Өзіңіз жасамаған шығыс қоңыраулар мен хабарламаларды байқадыңыз. Қылмыскер сіздің смартфоныңызға SMS-троян енгізіп жіберуі немесе сіз болып туыстарыңызға хабарласуы мүмкін. Бұл жағдайларда алаяқтар із қалдырады – мысалы, шығыс хабарламалар. Сондықтан мұқият болыңыз.
Егер сіздің смартфоныңыз ашып алса не істеу керек
Енді сіз хакерлікті қалай анықтауға болатындығын білесіз. Енді киберқылмыскерлердің сіздің құрылғыңызға кіруін қалай тоқтатуға болатынын қарастырайық.
Келесілерді қорғау керек:
- Интернет-банк.
- Электрондық пошта (жұмыс және жеке).
- Apple немесе Google есептік жазбасы.
- Құпия телефон коды.
- Әлеуметтік желілердегі аккаунттар.
Банктік деректерді немесе несие карталарының нөмірлерін сақтаған қаржылық қызметтер мен интернет-дүкендердегі операциялардың тарихын тексеріңіз, мысалы, Amazon, eBay және т. б. осылайша сіз алаяқтық операцияларды уақытында байқай аласыз.
Смартфонды бұзып ашудан қалай қорғауға болады:
- Күмәнді қолданбаларды жүктемеңіз.
- Телефонды әрқашан өзіңізде ұстаңыз.
- Телефонды құпия кодпен қорғаңыз және әрқашан күрделі құпия сөздерді қолданыңыз.
- Құпия сөздерді құрылғыда сақтамаңыз.
- Интернеттегі шолу тарихын жиі тазалаңыз.
- Жоғалған құрылғыны іздеу мүмкіндігін қосыңыз.
- Барлық қолданбаларды үнемі жаңартып отырыңыз.
- Екі факторлы аутентификацияны іске қосыңыз.
- Кодты SMS немесе электрондық поштаға жіберу арқылы растау екі факторлы аутентификацияның сенімді әдісі болып табылады.
- Жалпыға ортақ Wi-Fi желілеріне қосылған кезде VPN пайдаланғаныңызға көз жеткізіңіз.
Бұған дейін Қазақстанға ҰОС сарбазының сүйегі жеткізілгендігі хабарланған болатын.