Канадалық Visual Capitalist аналитикалық онлайн-платформасы салық деңгейі ең жоғары және ең төмен елдерді анықтау мақсатында зерттеу жүргізді.
Есептеу үшін салық түсімдерінің ЖІӨ-ге шаққандағы пайыздық үлесі негізге алынған. Бұл үлес неғұрлым жоғары болса, елдің рейтингтегі орны да соғұрлым жоғары болған. Зерттеуде әлемнің 192 мемлекетінің көрсеткіштері бағаланған.
Зерттеу мен жаһандық рейтингті жасауға негіз болған деректер Халықаралық валюта қорының жыл сайынғы есептерінен алынған.
Салық түсімдерінің үлесі ең жоғары елдер
Бұл көрсеткіш бойынша әлемде, әдетте, экономикасы дамыған мемлекеттер алда келеді. Бірінші орында Дания тұр: елдегі салық түсімдерінің ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі — 45,3%.
Екінші орында Болгария — 38,8%. Үшінші орынға Швеция жайғасқан — 38,7%.
Алғашқы ондыққа мына елдер де кірген:
- Намибия — 35,3%;
- Исландия — 33,4%;
- Жаңа Зеландия — 32,6%;
- Норвегия — 31,3%;
- Эсватини — 30,7%;
- Люксембург — 30,7%;
- Финляндия — 30,4%.
Салық түсімдерінің ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі Италияда — 29,6%, Канадада — 29,5%, Аустралияда — 29,4%, Францияда — 28,7%, Ұлыбританияда — 28,5%, Украинада — 27,4%, ал Грузияда 24,9% болған.
ТМД елдеріндегі салық көрсеткіштері
ТМД елдері арасында салық түсімдерінің ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі ең жоғары мемлекет — Беларусь. Бұл көрсеткіш бойынша ел әлемде 24-орында тұр. Салық түсімдері ЖІӨ-нің 27,2%-ын құрайды.
Екінші орында Армения — 22,4%. Ел әлемдік рейтингте 56-орынға жайғасқан. ТМД бойынша үшінші, әлемде 63-орында Қырғызстан тұр. Ондағы салық түсімдерінің ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі — 21,8%.
Одан кейінгі орындарда:
- Ресей — әлемде 83-орын, ЖІӨ-нің 19,2%-ы;
- Әзербайжан — 93-орын, 17,8%;
- Тәжікстан — 99-орын, 17,1%;
- Қазақстан — 106-орын, 16%;
- Өзбекстан — 125-орын, 13,6%.
Салық түсімдерінің үлесі ең төмен елдер
Әлемде салық түсімдеріне ең аз тәуелді мемлекет — Ливия. Мұнда салық түсімдерінің ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі небәрі 1,2%-ды құрайды.
Бұл көрсеткіш өзге елдерде мынадай:
- Кувейт — 1,4%;
- Ирак — 1,7%;
- Судан — 2%;
- Йемен — 2%;
- Сомали — 2,2%;
- Қатар — 3,8%;
- Бахрейн — 4,4%;
- Оман — 4,5%;
- Оңтүстік Судан — 4,8%.