Тарих ғылымдарының докторы Марат Әбсеметовтың әңгімелеріне қарағанда, Байтұрсыновтың әкесі Сібірге жіберілген, анасы қайтыс болған: 13 жасында жетім қалады.
«Еуразия» бірінші арнасының сюжетінде хабарланғандай, Ахмет Байтұрсынов тек ғылымды үйрету жеткіліксіз, адамдардың өмірін өзгерту керек екенін түсінді. Саяси күрес оның өмірінің маңызды бөлігіне айналды.
1909 жылы Байтұрсынов шәкірттерінің көзінше тұтқындалды. Ол Семей түрмесінде 8 ай отырған. Алғаш жер аударылған жері – Орынбор. Онда Байтұрсынұлы он бес жыл болды.
Сонымен қатар оның жұбайы, орманшының қызы, сүйіктісі Александра есімін өзгертіп, Ахметтің діні мен тілін үйренді. Декабристің әйелі ретінде ол қуғынға кетті.
Қазір оның өмірі туралы жазылған кітаптар мен ғылыми мақалалар бар. Ұлт ұстаздарының өмірі зерттеліп жатыр. Оның есімі мектептер мен көшелерге берілді, ескерткіштер орнатылды, үй-музейі ашылды. 2022 жыл түркі әлемінде Ахмет Байтұрсынұлы жылы болып жарияланды, - делінген хабарламада.
Сонымен қатар жақында "Соңғы үкім" атты жаңа көркем фильм жарыққа шығады. Авторлар оның жолын ұстануға тырысады және актерлік өнер арқылы ғасырлық шындық тәжірибесін жеткізуге тырысады.
Біз тұлғаны туғанынан қайтыс болғанына дейін көрсеткен жоқпыз. Барлық оқиғаны бірден көрсету фильмге келмейді. Фильм линиялы емес, сценарий бойынша құрылған, фильмде алғаш рет көрсетіліп жатқан фактілер өте көп. Біз Ахмет Байтұрсынұлының қиын-қыстау, дүбірлі заманға тап болған қарапайым тұлға ретіндегі бейнесін ашамыз.Режиссер Ерген Тоқмурзин