Ережеге сәйкес, түлектер Қазақстан тарихы, математикалық сауаттылық, оқу сауаттылығы (оқыту тілі) және екі профильдік пән бойынша тест тапсырады. Тек шығармашылық дайындықты қажет ететін білім бағдарламаларына қабылданушылар бұл пәндерден босатылады.
Сонымен қатар, білім бағдарламалары бойынша қысқартылған оқу мерзімін қамтитын, соның ішінде Қазақстан азаматтығы жоқ қазақ ұлты өкілдері де ҰБТ-ны жалпы кәсіби және арнайы пәндер бойынша тапсырады. Шығармашылық дайындықты қажет ететін топқа қабылданушылардан бұл талап алынбайды.
ҰБТ-ға өтініш беріп, тестілеуге қатыспаған қатысушыларға ҰБТ өткізу кезеңінде келесі күні қатысу мүмкіндігі беріледі. Бұл мүмкіндік аудиторияда орын болған жағдайда ғана қолжетімді және тестілеу қағаз форматында және белгіленген оқу тілінде өткізіледі.
Қатысуға берілетін себептер тек тест өткізу күніне сәйкес келетін дәлелді негіздер бойынша ғана қарастырылады.
ҰБТ-ға қатысуға мүмкіндік берілетін дәлелді себептер:
- Ауру, госпитализация. Қатысушы № 026/у формасындағы дәрігерлік-консультациялық комиссия қорытындысын немесе стационардағы науқастың медициналық картасынан эпикризді (ауру тарихымен бірге) ұсынады;
- Жақын туысқаның өлімі. Қатысушы жақын туысқаның өлімі туралы куәлік және туыстықты растайтын құжат ұсынады;
- Республикалық және халықаралық олимпиадалар, ғылыми жобалар конкурстары, өнер байқаулары, кәсіби шеберлік байқаулары және спорт жарыстарына қатысу. Қатысушы білім беру ұйымынан республикалық немесе халықаралық олимпиадалар, ғылыми жобалар конкурстары, өнер байқаулары, кәсіби шеберлік немесе спорт жарыстарына қатысу туралы бұйрықты ұсынады;
- Төтенше жағдайлар. Қоғамдық, табиғи немесе техногендік төтенше жағдайларда тестілеу төтенше жағдай енгізілгенін растайтын ресми құжаттарға сүйене отырып кейінге қалдырылады.
Қатысушы ҰБТ тапсыруға өтінішті Ұлттық тестілеу орталығы директорының атына береді және осы тармақта көрсетілген құжаттардың бірін қосымша тіркейді.
ҰБТ-ға электрондық өтініш қабылдау тәртібі
ҰБТ-ға қатысуға өтініштер электрондық форматта онлайн режимінде қабылданады және мерзімі:
- 20 желтоқсаннан 30 желтоқсанға дейін.
- Бұл кезеңде тек ережелердің 3-бабының 1, 3, 5, 6, 7 және 8-тармақтарында көрсетілген тұлғалар өтініш бере алады, және әр қатысушы бұл кезеңде бір рет қана өтініш бере алады.
Атап айтқанда:
- Орта білім беру ұйымдарының 11 (12)-сынып түлектері, өз қалауы бойынша төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Алдыңғы жылдардың орта білім беру ұйымдарының түлектері, техникалық және кәсіби немесе ортадан кейінгі білім алғандар, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Шетелде оқыған орта білім беру ұйымдарының түлектері, сондай-ақ Қазақстан азаматтығы жоқ қазақ ұлты өкілдері, шетелдік оқу орындарын тәмамдағандар, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Төлем негізінде күндізгі оқу формасына қабылданған, бірақ ҰБТ-дан қажетті межеден аспаған, профильдік пәндердің сәйкес келмейтін комбинациялары бар немесе ҰБТ нәтижелері аннулирленген тұлғалар, жыл ішінде төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Шығармашылық дайындықты қажет ететін білім бағдарламалары тобындағы жоғары оқу орындарының студенттері, төлем негізінде басқа білім бағдарламалары тобына ауысқысы келетіндер;
- Білім бағдарламаларының педагогикалық бағыттағы тобына төлем негізінде ауысқысы келетін студенттер.
ҰБТ-ға өтініштер 15 ақпаннан 25 ақпанға дейін онлайн форматта қабылданады. Бұл кезеңде тек ережелердің 3-бабының 1, 3, 5 және 6-тармақтарында көрсетілген тұлғалар өтініш бере алады, және әр қатысушы бұл кезеңде бір рет қана өтініш бере алады.
Атап айтқанда:
- Орта білім беру ұйымдарының 11 (12)-сынып түлектері, өз қалауы бойынша төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Алдыңғы жылдардың орта білім беру ұйымдарының түлектері, техникалық және кәсіби немесе ортадан кейінгі білім алғандар, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Шетелде оқыған орта білім беру ұйымдарының түлектері, сондай-ақ Қазақстан азаматтығы жоқ қазақ ұлты өкілдері, шетелдік оқу орындарын тәмамдағандар, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Төлем негізінде күндізгі оқу формасына қабылданған, бірақ ҰБТ-дан қажетті межеден аспаған, профильдік пәндердің сәйкес келмейтін комбинациялары бар немесе ҰБТ нәтижелері аннулирленген тұлғалар, жыл ішінде төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін.
ҰБТ-ға электрондық өтініш қабылдау мерзімі (10–25 сәуір)
ҰБТ-ға өтініштер 10 сәуірден 25 сәуірге дейін онлайн форматта қабылданады. Бұл кезеңде тек ережелердің 3-бабының 2, 3, 4, 5 және 6-тармақтарында көрсетілген тұлғалар өтініш бере алады. Әр қатысушы бұл кезеңде екі ретке дейін өтініш бере алады.
Атап айтқанда:
- Осы жылғы орта білім беру ұйымдарының түлектері, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану, сондай-ақ мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқуға өз қалауы бойынша;
- Алдыңғы жылдардың орта білім беру ұйымдарының түлектері, техникалық және кәсіби немесе ортадан кейінгі білім алғандар, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Техникалық және кәсіби немесе ортадан кейінгі білім ұйымдарының түлектері, қысқартылған оқу мерзімін қамтитын жоғары білім бағдарламаларына түсу үшін, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу өз қалауы бойынша;
- Шетелде оқыған орта білім беру ұйымдарының түлектері, сондай-ақ Қазақстан азаматтығы жоқ қазақ ұлты өкілдері, шетелдік оқу орындарын тәмамдағандар, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Төлем негізінде күндізгі оқу формасына қабылданған, бірақ ҰБТ-дан қажетті межеден аспаған, профильдік пәндердің сәйкес келмейтін комбинациялары бар немесе ҰБТ нәтижелері аннулирленген тұлғалар, жыл ішінде төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін.
ҰБТ-ға электрондық өтініш қабылдау мерзімі (25 шілде – 5 тамыз)
ҰБТ-ға өтініштер 25 шілдеден 5 тамызға дейін онлайн форматта қабылданады. Бұл кезеңде тек ережелердің 3-бабының 2, 3, 5, 6, 7 және 8-тармақтарында көрсетілген тұлғалар өтініш бере алады. Әр қатысушы бұл кезеңде бір рет қана өтініш бере алады.
Атап айтқанда:
- Осы жылғы орта білім беру ұйымдарының түлектері, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану, сондай-ақ мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқуға өз қалауы бойынша;
- Алдыңғы жылдардың орта білім беру ұйымдарының түлектері, техникалық және кәсіби немесе ортадан кейінгі білім алғандар, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін. Өтініш берген кезде онлайн форматта ППЕНТ-ты, тестілеу күнін және уақытын таңдайды;
- Шетелде оқыған орта білім беру ұйымдарының түлектері, сондай-ақ Қазақстан азаматтығы жоқ қазақ ұлты өкілдері, шетелдік оқу орындарын тәмамдағандар, республикалық немесе жергілікті бюджет есебінен оқу грантын алу конкурсына қатысу немесе төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Төлем негізінде күндізгі оқу формасына қабылданған, бірақ ҰБТ-дан қажетті межеден аспаған, профильдік пәндердің сәйкес келмейтін комбинациялары бар немесе ҰБТ нәтижелері аннулирленген тұлғалар, жыл ішінде төлем негізінде жоғары оқу орнына қабылдану үшін;
- Шығармашылық дайындықты қажет ететін білім бағдарламалары тобындағы студенттер, төлем негізінде басқа білім бағдарламалары тобына ауысқысы келетіндер;
- Білім бағдарламаларының педагогикалық бағыттағы тобына төлем негізінде ауысқысы келетін студенттер.
ҰБТ-ға өтініш беруді өткізіп алған қатысушылар үшін
ҰБТ-ға мерзімінен тыс өтініш бермеген қатысушыларға тестілеу басталғанға дейін, тест өткізу күндерінде аудиторияда орын болған жағдайда, ҰБТ-ға тіркелу мүмкіндігі беріледі. Бұл жағдайда тест қағаз форматында, белгіленген тілде жүргізіледі.
- Тіркелуге мүмкіндік берілетін дәлелді себептер, өтініш беру мерзімдерімен сәйкес болуы керек:
- Ауру немесе стационарға жатқызылу – қатысушы ауру жағдайында № 026/у формасына сәйкес дәрігерлік-консультациялық комиссияның қорытындысын немесе стационарлық науқастың медициналық картасындағы шығару эпикризін ұсынады;
- Жақын туыстың өлімі – (Кодекстің 1-бабы 13-тармағында көрсетілген жақын туыстар тізімі). Қатысушы жақын туыстың өлімі туралы куәлік және жақын туыстық қатынасты растайтын құжат ұсынады;
- Республикалық және халықаралық олимпиадаларға, ғылыми жобалар конкурстарына (ғылыми жарыстар), орындаушылар конкурстарына, кәсіптік шеберлік конкурстарына және спорттық жарыстарға қатысу – қатысушы білім беру ұйымынан республикалық немесе халықаралық олимпиадаларға, ғылыми жобалар конкурстарына, орындаушылар конкурстарына, кәсіптік шеберлік немесе спорттық жарыстарға қатысу туралы бұйрық ұсынады;
- Төтенше жағдайлар – әлеуметтік, табиғи немесе техногендік төтенше жағдайлар кезінде ресми құжаттарға сүйене отырып, ҰБТ-ға тіркелу мүмкіндігі беріледі.
ҰБТ-ға өтініш беру мерзімі өткеннен кейін тіркелу
Мерзімі өткеннен кейін ҰБТ-ға тіркелу үшін қатысушы Ұлттық тестілеу орталығының директорының атына өтініш береді және осы тармақта көрсетілген құжаттардың бірін қосады.
Сонымен қатар, тест мазмұнына шағым (апелляция) жасауға өтініш тестілеу аяқталғаннан кейін 30 минут ішінде берілуі керек екені айтылады.
Тестілеу аяқталған соң, компьютер экранында қатысушының тестілеу нәтижелерін талдау картасы көрсетіледі. Онда:
- әр тапсырма бойынша жауап нұсқалары;
- әр тапсырма бойынша алынған ұпайлар;
- блоктар бойынша жалпы ұпайлар;
ҰБТ-ның жалпы ұпайы.
Қатысушыға нәтижелерді және талдау картасын 10 минут танысу үшін уақыт беріледі.
Содан кейін экранда екі функция көрсетіледі:
- "Апелляцияға өту"
- "Апелляциясыз аяқтау"
- Егер қатысушы бұл екі функцияның бірін де таңдамаса, тестілеу бағдарламасы 10 минуттан кейін автоматты түрде жабылады.
- "Апелляцияға өту" функциясын таңдаған жағдайда, қатысушы тест тапсырмаларына өтеді және апелляция жасауға себеп болатын негізді түсіндіруді жазады.
Тест тапсырмаларымен апелляция аяқталған соң қатысушы "Апелляцияны аяқтау" батырмасын басады.
- Одан кейін экранда апелляция бойынша қабылданған өтініштің тест тапсырмаларына талдау картасы көрсетіледі.
- "Апелляциясыз аяқтау" функциясын таңдаған жағдайда қатысушы аудиториядан шығады.
- Апелляция нәтижелері 30 жұмыс күні ішінде жарияланады.
Бұйрық 2026 жылғы 15 наурыздан бастап күшіне енеді.