Қазақстандықтарды 2024 жылдың тамыз айынан бастап қандай өзгерістер күтіп тұр

"Параграф" ақпараттық жүйесі 2024 жылдың тамыз айынан бастап Қазақстан заңнамасында болған өзгерістер туралы ақпарат дайындады, деп хабарлайды Zakon.kz.

"Масс-медиа туралы" заң

20 тамыздан бастап "масс-медиа туралы" заң қолданысқа енгізіледі. Жаңа заңға күші жойылды деп танылған "бұқаралық ақпарат құралдары туралы" және "телерадио хабарларын тарату туралы" заңдардың негізгі ережелері кірді.

Заңда бірқатар жаңа ережелер қарастырылған:

Жаңа, кеңірек "бұқаралық ақпарат құралдары" тұжырымдамасы енгізілді, ол тек БАҚ-ты ғана емес, сонымен қатар интернет-ресурстарды да қамтиды.

Журналистер үшін қосымша құқықтық кепілдіктер белгіленді. Соның ішінде, журналистің ерекше мəртебесі ұғымы нақтыланды - журналистің құқықтары мен бостандықтарын қорғауды, ақпаратты іздеу, сұрату, алу жəне тарату кезінде кеңейтілген құқықтарды, сондай-ақ осы Заңда белгіленген өзге де ерекше құқықтарды көздейтін журналист мəртебесі;

Шындыққа сәйкес келмейтін және ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтер БАҚ-та жарияланған күннен бастап 1 жыл түрінде теріске шығару туралы БАҚ-қа қойылатын талаптар бойынша талап қою мерзімі белгіленді.

Шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдіктері мен олардың журналистерін аккредиттеу тәртібі жетілдірілді.

БАҚ сұрауларын қарау мерзімі 7-ден 5 жұмыс күніне дейін қысқартылды, бұл журналистерге қажетті ақпаратты қысқа мерзімде алуға мүмкіндік береді, осылайша ақпараттық күн тәртібінің өзектілігін сақтайды.

Мемлекеттік ақпараттық саясатты жүргізу кезінде қоғамдық мүдделерді ескеру жəне қорғау, сондай-ақ халықтың ақпаратқа қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында уəкілетті және жергілікті атқарушы органдар жанынан мемлекеттік ақпараттық саясат мəселелері жөніндегі уəкілетті және өңірлік комиссиялар құрылады.

Бұл кеңестердің негізгі қызметі журналистердің этикалық кодексін әзірлеу болып табылады.

Гранттық қаржыландыруды енгізу арқылы мемлекеттік ақпараттық саясатты қаржыландыру тетіктері жетілдірілді.

Ұлттық телерадио хабарларын тарату мүдделерін қорғау мақсатында мемлекеттік тілдегі отандық теле-, радиобағдарламалардың апта сайынғы көлемі 50% - дан 60% - ға дейін ұлғайтылды.

Апта сайынғы көлемде отандық телебағдарламалар мен қазақстандық авторлардың музыкалық шығармалары санының көлемі 2025 жылдан бастап – 55%, 2027 жылдан бастап – 60% ұлғайтылды.

Отандық теле-, радиоарналарда шетелдік теле-, радиобағдарламаларды ретрансляциялау көлемі 20% - дан 10% - ға дейін төмендетілді.

Суицидті насихаттайтын ақпаратты, суицидтің жолдары мен шақырулары туралы ақпаратты таратуға немесе орналастыруға тыйым салынды.

Құмар ойындарымен күресу

Ойын бизнесі, лотерея қызметі мәселелері бойынша ілеспе түзетулер қолданысқа енгізіледі, олар, атап айтқанда, жарнама мониторингінің объектілері масс-медиа және сыртқы (көрнекі) жарнама болып табылатыны анықталды.

Сондай-ақ, букмекерлік кеңселерді немесе тотализаторларды жарнамалауға тыйым салынатыны нақтыланды:

Еңбек, жұмыспен қамту

Жұмыс берушінің есебінен кәсіптік төлем қағидаларына өзгерістер енгізілді.

Жұмыс берушінің қаражаты есебінен кәсіптік төлемді жүзеге асыру, тоқтата тұру, қайта бастау және тоқтату қағидаларына мынадай түзетулер енгізілді:

Тұрғын үйді жекешелендіру

Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйлерді жекешелендіру қағидаларына өзгерістер енгізілді.

мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталы - Интернет желісінде www.e-qazyna.kz мекенжайы бойынша орналасқан, тұрғынжайды жекешелендіру туралы шарттар бойынша электрондық дерекқорға бірыңғай қол жеткізу нүктесін беретін интернет-ресурс. 

Тұрғынжайды жекешелендіру осы Қағидаларға қосымшаға сәйкес үлгілік нысан бойынша тұрғын үйді жекешелендіру туралы шартпен ресімделеді.

Тұрғын үйді жалдау шарты немесе ордер порталда тіркелуі керек.

Жекешелендіру туралы шешім шығарылғаннан кейін тұрғын үйді коммуналдық мемлекеттік кәсіпорынның және коммуналдық мемлекеттік мекеменің тұрғын үй қорынан коммуналдық тұрғын үй қорына беру порталды электрондық нысанда пайдалана отырып, күнтізбелік он бес күн ішінде жүргізіледі.

Өтініш беруші тұрғын үйді жекешелендіру туралы шарт жасасқаннан кейін портал арқылы күнтізбелік 30 күн ішінде жергілікті бюджетке төленуге жататын тұрғын үйдің құнын төлейді.

Балалардың құқықтарын қорғау

Білім министрлігінде "баланы жәбірлеу (буллинг)" ұғымы нақтыланды.

Баланы жәбірлеу (буллинг) - қорлау сипатындағы жүйелі (екі және одан көп) әрекеттер, қудалау және (немесе) қорқыту, оның ішінде қандай да бір әрекетті жасауға немесе жасаудан бас тартуға мәжбүрлеуге бағытталған әрекеттер, сол сияқты жария түрде немесе масс-медиа және (немесе) телекоммуникация желілері және (немесе) онлайн-платформалар пайдаланыла отырып жасалған дәл сол әрекеттер (кибербуллинг);

Баланың құқықтарын қорғау саласындағы тексеру парақтары өзгертілді.

Атап айтқанда, мектептердің қызметіне қатысты Баланың құқықтарын қорғау саласындағы тексеру парағында жаңа талаптар пайда болды:

Сондай-ақ мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және қосымша білім беру бөлігінде білім беру жүйесінің тәуекелдерін бағалау және басқару критерийлері өзгерді.

Атап айтқанда, өрескел бұзушылықтарға мынадай талаптарды сақтамау жатқызылды: көлемі 36 сағаттан кем емес, 3 жылда кемінде 1 рет тиісті бейін бойынша педагогтердің біліктілігін арттыруды қамтамасыз ету. Білім беру ұйымдарының басшылары үшін білім беру саласындағы тиісті бейін және менеджмент бойынша біліктілікті арттыру-3 жылда кемінде 1 рет.

Бұдан өзге тамыз айыннан бастап келесі салаларды өзгерістер қарастырылған: 

Қазақстан
Жаңалықтан zakon.kz сайтында хабардар болыңыз: