2026 жылы депозиттен табыс табу қаншалықты тиімді

2025 жыл Қазақстанда депозиттердің жылы болды деуге болады. Ұлттық банктің жоғары базалық мөлшерлемесі және теңгенің нығаюы банктік салымды тек ақшаны сақтау емес, оны көбейтудің де тиімді құралына айналдырды. 2026 жылы депозит нарығында жағдай қалай болмақ – толығырақ ақпаратта.

Депозит нарығының қазіргі жағдайы

2025 жылдың қорытындысы бойынша жеке тұлғалардың депозиттері 14,7%-ға өсіп, рекордтық 28,2 трлн теңгеге жетті. Алайда Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қорының дерегінше, қазір өсім қарқыны баяулай бастаған. Бұған алдыңғы жылдардағы жоғары база әсері және халықтың нақты табысының төмендеуі себеп. Дегенмен, қаржы қысымына қарамастан, азаматтар жинақ жасауға тырысуда.

Теңге валютаны толық басып озды

Соңғы жылдардағы басты өзгеріс – теңгедегі салымдарға сұраныстың күрт артуы. 2025 жылы депозит нарығындағы өсімнің негізгі бөлігі ұлттық валютадағы салымдар есебінен қамтамасыз етілді.

Теңгедегі депозиттер көлемі бір жылда 18,9%-ға өсіп, 22 трлн теңгеге жетті. Валюталық депозиттер бар болғаны 1,8%-ға өсіп, 6,2 трлн теңгені құрады.

Себебі түсінікті: теңгелік және валюталық салымдар арасындағы пайыздық айырмашылық өте үлкен. Егер теңгедегі депозиттер бойынша жылдық табыстылық 16–20% шамасында болса, валюталық шоттардағы пайыздық мөлшерлеме айтарлықтай төмен.

Нәтижесінде бөлшек депозиттердің долларлану деңгейі тарихи минимумға – 21,9%-ға дейін төмендеді. Бұл халықтың жинақты теңгеде сақтауға көбірек сенім білдіре бастағанын көрсетеді.

Депозит енді жай "әмиян" емес, қаржы құралы

2025 жылы мерзімсіз салымдар көлемі азайып, қаражат мерзімді және жинақ депозиттеріне белсенді түрде ауыса бастады. Бұл адамдардың жоғары табыс үшін қаражатты белгілі бір мерзімге орналастыруға дайын екенін білдіреді.

Яғни салымшы енді инвестор секілді ойлай бастады: бір бөлігі – күнделікті шығынға, екінші бөлігі – банкте "жұмыс істейді".

Депозит нарығын кім қалыптастырады?

Бөлшек депозиттердің жартысына жуығын шотында 15 млн теңгеге дейін қаражаты бар азаматтар қалыптастырады. Бұл – нарықтың негізгі әрі тұрақты бөлігі.

15–50 млн теңге аралығындағы орта сегмент ең жылдам өсіп келеді. Бұл топ мөлшерлемелерді мұқият салыстырып, тиімді ұсыныстар үшін банктер арасында қаражатын жиі ауыстырады.

Ал 50 млн теңгеден жоғары ірі сегментте өсім баяуырақ. Бұл топтың бір бөлігі қаражатын бағалы қағаздарға, шетелдік активтерге немесе жылжымайтын мүлікке бағыттайды. Дегенмен олар да теңгедегі депозиттерді арттыруды жалғастырып отыр.

Бәсекенің күшеюі банктерді тартымды мөлшерлемелерді белгілі бір уақытқа дейін сақтауға итермелейді.

Қазір орташа мөлшерлемелер мынадай деңгейде:

• мерзімсіз депозиттер – шамамен 15,2% жылдық;
• 1–6 айға мерзімді және жинақ салымдар – 19–20%;
• 6–12 айға – орта есеппен 15–16%.

Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл өте жоғары көрсеткіштер.

Сонымен қатар депозиттік мөлшерлемелер мен Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесі арасындағы айырмашылық айтарлықтай қысқарған. Бұл банктердің қазірдің өзінде "шекті" пайыз ұсынып отырғанын білдіреді.

2026 жылы не күтуге болады?

Негізгі қорытынды – табыстылықтың күрт өсуін күтудің қажеті жоқ. Мөлшерлемелер қазіргі циклдің ең жоғары деңгейіне жақындап қалды. 2026 жыл, сірә, тұрақтану кезеңі болады: депозиттер табысты құрал болып қала береді, бірақ жаңа рекордтар болмайды.

Жекелеген акциялар мен арнайы ұсыныстар болуы мүмкін, алайда жалпы нарық бойынша айтарлықтай секіріс күтілмейді.

Қарапайым салымшыға қандай стратегия тиімді?

Ұтымды тәсіл мынадай:

• күнделікті шығынға арналған қаражатты картада немесе мерзімсіз шотта ұстау;
• алдағы 3–6 айда қажет болмайтын жинақты мерзімді немесе жинақ депозитіне орналастыру;
• пайыз айырмашылығы мардымсыз болса, "экзотикалық" ұзақ мерзімдерді қумау.

Қорыта айтқанда, 2026 жылы депозит – "байып кетудің" жолы емес. Бірақ ол ақшаның сатып алу қабілетін сақтауға және тұрақты, болжамды табыс алуға мүмкіндік беретін ең қарапайым әрі қауіпсіз құрал болып қала береді.