"4 млрд теңге үнемдедік". Үкіметте МӘМС реформасы сөз болды
Сурет: Zakon.kz
Жарияланған хабарламаға сәйкес, 2026 жылғы қаңтарда МӘМС қаражатын басқарудың тиімділігін арттыру мақсатында әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры (ӘМСҚ) ҚР Қаржы министрлігінің қарамағына берілді.
Президенттің МӘМС жүйесін трансформациялау жөніндегі алға қойған міндеті шеңберінде ақпан айында жинақталған қаржылық және басқарушылық теңгерімсіздіктерді жоюға бағытталған реформаны жүзеге асыру басталды. Қаржылық тәртіпті арттыруға және бірыңғай цифрлық контуры бар басқарудың жаңа моделін қалыптастыруға ерекше назар аударылды.
Негізгі өзгерістердің бірі кейінгі бақылаудан негізсіз төлемдер жүзеге асырылғанға дейін олардың алдын алуға көшу болды.
Мысалы, егер бұрын төлемдерді тексеру фактіден кейін, яғни, ақша кеткеннен кейін жүргізілсе, қазір негізсіз төлемдердің төлем жасалғанға дейін алды алынады. Нәтижесінде, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында антифрод жүйесі медициналық ұйымдарға тиісті қаражат аударылғанға дейін 4 млрд теңгеден астам сомаға ақауларды анықтады.
Астана қаласында пилоттық жоба ретіде Qalqan жаңа цифрлық платформасы арқылы медициналық көмектің жекелеген түрлері бойынша ақы төлеу
Сонымен қатар, қаржыландыру мен деректерді басқару моделінің өзі де өзгеруде. Жоспарлау мен сатып алудан бастап медициналық көмекті бақылау мен төлеуге дейінгі бүкіл цикл Qalqan платформасында бірыңғай цифрлық контурға біріктіріледі.
Қазір 207 клиника базасында пилоттық апробацияда платформа арқылы медициналық көмектің 92 түрінің 20-сы бойынша төлем жүзеге асырылуда, тағы 60 түрі бойынша сынақтан өтуде. Жыл соңына дейін барлық жария етілген көмек түрін өнеркәсіптік пайдалануға беру жоспарлануда.
Бұл ретте Qalqan қаржылық бақылау құралы ғана емес, платформа өзінің қаржылық жағдайын басқару бойынша медициналық ұйымдарға көмек көрсетуге, оның ішінде созылмалы кредиторлық берешекті азайтуға, сондай-ақ дәрігерлерге әкімшілік жүктемені азайтуға бағытталған.
Бұл ретте өзгерістер цифрландырумен және бақылауды күшейтумен шектелмейді. Қордың жұмыс моделі қайта құрылуда.
Енді фокус өзгеруде: шығындарды бақылаудан қаржыландыру тиімділігіне және медициналық көмектің нәтижесіне дейін қамтылған. Бұл ӘМСҚ көрсетілген қызметтердің көлемі мен құнын ғана емес, сонымен қатар пациент жіберілген қаражат үшін қандай нәтиже алатынын да бағалайтынын білдіреді.
QR кодтар және eGov Mobile арқылы қызметтерді бақылау
Цифрландыру пациенттің рөлін де өзгертуде. Ол пассивті медициналық көмек алушыдан мемлекет пен ӘМСҚ-ның оның атынан төлейтін қызметтерді бақылауға қатыса алады.
Бұл шешімдердің бір бөлігі қазірдің өзінде жұмыс істей бастады: бүгінде пациент eGov Mobile-да QR-код арқылы медициналық ұйымға бару фактісін растай алады, болашақта бұл қызмет екінші деңгейдегі банктердің қосымшаларында іске қосылады.
Келесі кезең пациенттің электрондық қаржылық паспорты жөнінде болмақ, онда ол үшін көрсетілген және төленген медициналық көмек туралы ақпарат қолжетімді болады.
Осылайша, МӘМС трансформациясы қызметтер көлемі мен құнын қарапайым бақылаудан қаржыландырудың тиімділігін және медициналық көмектің түпкілікті нәтижесін бағалауға көшуді көздейді.
Қазіргі уақытта МӘМС жүйесін реформалаудың қаржылық тәртіпке, ашықтығы мен басқарылуына бағытталған бірінші кезеңі аяқталды.
2026 жылдың екінші жартыжылдығында Қор қайта құрудан жаңа модельдің механизмдерін кең ауқымда таратуға көшеді. Келесі кезеңнің міндеті барлық енгізілген өзгерістерді нақты нәтижеге айналдыру:
- науқас үшін – қолжетімді және тиімді медициналық көмек,
- дәрігер үшін – түсінікті ережелер және қаржыландырудың әділ моделі.
Бұл барлық өзгерістердің тиімділігінің негізгі критерийі – пациент пен дәрігер үшін әсері.
Бұған дейін МӘМС жүйесіндегі миллиардтаған теңгенің алаяқтық схемалары әшкереленгені хабарланған.
