"Бұл алаң өз тиімділігін көрсетуі керек": саясаттанушы Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы туралы пікір білдірді
Фото: Zakon.kz
Белгілі отандық саясаттанушы Эдуард Полетаевтың айтуынша, Қазақстан Халық Кеңесінің құрамын заңға сәйкес ел Президенті бекітеді. Ал Кеңес мүшелері өз қызметін ақысыз негізде атқарады.
"Халық кеңесінің құрамына кімдер кіреді, онда тұрақты және уақытша комитеттер мен жұмыс топтары бола ма – мұның бәрі әлі анықталуы керек дүниелер. Регламент әзірленуі тиіс. Шамамен Құрылтайды қалыптастыру кезінде болған ұйымдастыру жұмыстары Қазақстан Халық Кеңесіне қатысты да жүргізіледі. Жалпы қызметке кім жетекшілік ететіні, әртүрлі сессиялар мен құжаттарды кім бекітетіні, күн тәртібін кім айқындайтыны секілді мәселелер қарастырылады. Әзірге "Халық Кеңесін" қалыптастыру және оның түрлі өңірлік тетіктермен өзара іс-қимылы әлі де пысықталады деп айтуға болады", – деді сарапшы.
Оның сөзінше, Кеңес құрамына енген 126 қазақстандықтың өмірбаяны мен қоғамдық қызметіне қарап, бұл органның өкілдік сипаты жоғары болады.
"Бір жағынан, Халық Кеңесі – сабақтастықтың көрінісі. Ол Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Ұлттық Құрылтайдың тәжірибесіне сүйенуге дайын екенін көрсетеді. Екінші жағынан, оның құрамына мәслихат депутаттары, қоғамдық ұйымдардың өкілдері, ғалымдар, білім беру ұйымдарының басшылары, спортшылар, кәсіподақ және қоғам қайраткерлері кірді. Яғни қоғамның түрлі топтары Кеңесте кеңінен ұсынылған. Сонымен қатар органның құқықтық мәртебесі жоғары болғанымен, өкілеттіктері біршама шектеулі. Оның қызметі негізінен диалог пен қоғамдық келісімге, ішкі саясат мәселелеріне және ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған", – деді саясаттанушы.
Саясаттанушы Қазақстан Халық Кеңесінің жалпыхалықтық референдум тағайындау туралы бастама көтере алатынын және республиканың конституциялық құндылықтарын ілгерілетуге белсенді қатыса алатынын атап өтті. Бұл өкілеттік қолданыстағы заңнамада да көзделген.
"Тізімге Құрылтай сайлауына қатысып, бірақ депутаттық мандатқа ие болмаған адамдардың да енгенін атап өткен жөн. Олардың арасында бұрынғы Сенат депутаттары да бар. Алайда қазір олар қоғамдық бірлестіктердің басшылары ретінде көрсетілген. Бұл олардың тәжірибесі, қоғамдық қызметі және бұған дейін көтерген бастамалары назарға алынғанын білдіретін шығар", – деді Эдуард Полетаев.
Полетаевтың айтуынша, енді бұл алаң өзінің тиімділігін көрсетуі керек.
Сондай-ақ сарапшы гендерлік теңдік мәселесіне тоқталды. Қазақстан Халық Кеңесінің құрамына 40 әйел мүше болды. Бұл көрсеткіш құрамның 31,7%-ын құрайды. Сонымен қатар Кеңес құрамында түрлі этнос өкілдерінен 46 адам (36,5%) бар. Әрі Кеңесте еліміздің барлық өңірі қамтылған.
Қазақстан Халық Кеңесінің маңызды міндеттерінің бірі – жалпыұлттық және өңірлік күн тәртібі арасындағы тұрақты байланысты қамтамасыз ету. Өңірлердің кеңінен ұсынылуы, оның ішінде мәслихаттар мен қоғамдық кеңестерден 42 өкілдің болуы бұл міндетті жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Қазақстан – аумағы үлкен мемлекет. Сондықтан мегаполистер үшін өзекті мәселелер облыстардың, моноқалалардың және ауылдық аумақтардың проблемаларынан айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін.
Сонымен қатар тәжірибе көрсеткендей, бүкіл ел үшін маңызды көптеген мәселе бастапқыда нақты қала, аудан немесе облыс деңгейінде туындайды. Қоғамның сұранысы мен проблемалары жергілікті жерлерде айқынырақ көрінеді. Сонымен бірге кейін жалпыұлттық деңгейде қолданылуы мүмкін тәжірибелер де осы жерде қалыптасады.
Әртүрлі өңірлер өкілдерінің қатысуы орталықтан әрдайым байқала бермейтін мәселелерді дер кезінде көтеруге және жалпыұлттық бастамаларды әзірлеу кезінде өңірлік ерекшеліктерді ескеруге мүмкіндік береді.
Сондықтан өңірлер Қазақстан Халық Кеңесі жүйесінде бастамалар, ұсыныстар мен практикалық шешімдердің толыққанды көзі болмақ.
Кеңестің құрамында түрлі әлеуметтік топтардың, өңірлер мен қауымдастықтардың мүдделерін ескеруге мүмкіндік беретін кең ауқымды өкілдік қалыптасқан. Бұл әсіресе жалпыұлттық диалог пен Қазақстанның дамуына қатысты негізгі мәселелер бойынша ортақ шешімдер әзірлеуге арналған орган үшін маңызды.
"Мұны квотаны формалды түрде орындау көрсеткіші деп қарастыруға болмайды. Кеңес құрамына қоғамдық қызметте және мемлекетпен коммуникация орнатуда нақты тәжірибесі бар адамдар кірді. Сондықтан Кеңестегі әйелдер қауымы өзін белсенді түрде танытады деп ойлаймын", – деп қорытындылады саясаттанушы.
Айта кетейік, Қазақстан Халық Кеңесі мүшелерінің орташа жасы – 49,3 жас. Бұл кәсіби және өмірлік тәжірибенің қазіргі қоғам үдерістерін түсінумен үйлесетінін көрсетеді. Мұндай тепе-теңдік сабақтастықты сақтап қана қоймай, мемлекеттік және қоғамдық өмірдің өзекті мәселелерін талқылауға жаңа тәсілдер енгізуге мүмкіндік береді.
Жалпы Қазақстан Халық Кеңесінің құрамына енген этномәдени бірлестіктердің өкілдері, медиаторлар, сарапшылар, ғалымдар және шығармашылық орта өкілдері қоғамдық келісім саласында тәжірибеге ие. Олардың кәсіби тәжірибесі мен қалыптасқан тиімді тәжірибелері Қазақстан халқы Ассамблеясының құзыреттері мен сабақтастығын қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Қазақстан Халық Кеңесінің толық құрамымен мына жерден танысуға болады.
