Мұғалімдерден дәрігерлерге дейін: Аймағамбетов Қазақстандағы артық жұмыс мәселесін көтерді
Сурет: Zakon.kz.
Бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері "Педагог мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасының заңы қолданыста болғанына қарамастан, мұғалімдердің кәсіби міндеттеріне қатысы жоқ жұмыстарға, соның ішінде қоршауларды бояуға әлі де тартылатынына назар аударды. Журналистер заңда көзделген кепілдіктердің неліктен үнемі сақтала бермейтінін және мұғалімдердің құқықтарын қорғау үшін қандай шаралар қабылдау қажеттігін сұрады.
"Егер сіз 2019 жылдан бері педагогтерді өздеріне тән емес жұмыстарға тарту мәселесінде ештеңе өзгерген жоқ десеңіз, мен сізбен мүлдем келіспес едім. Мұны мұғалімдердің өздерінен сұрауға болады. Осы салада жұмыс істеген адам ретінде белгілі бір өзгерістер болғанын білемін. Алайда бұл мәселе бүгінде бар ма деген сұраққа келсек, ол әлі де сақталып отыр. Өкінішке қарай, соңғы жылдары жағдай біршама күрделене түсті. Бұған жаңа технологиялардың пайда болуы да әсер етуде. Мысалы, цифрландыру барысында көптеген жаңа ақпараттық жүйелер енгізіліп жатыр. Ал басшылар мұғалімдерге қосымша жұмыс жүктеуден басқа шешім таппай отыр", – деді Аймағамбетов.
Ол заңның болуы заңбұзушылықтардың толық жойылатынына кепілдік бермейтінін де атап өтті. Депутат мысал ретінде Қылмыстық кодекс пен жол қозғалысы ережелерін келтірді. Бұл нормалар қылмыстар мен жол қозғалысы ережелерінің бұзылуына толық тосқауыл болмағанымен, тиісті мәселелерді реттеуге мүмкіндік береді.
"Заң бар және ол алғаш рет педагогтерге құқықтық кепілдіктер берді. Егер сені қызметтік міндеттеріңе кірмейтін жұмысты орындауға мәжбүрлесе, енді сен заңмен қорғалғансың. Бірақ бұл нормаларды тиімді қолдану үшін тиісті министрліктер мен мемлекеттік органдардың тұрақты қолдауы қажет. Жақында мұғалімдердің құқықтарын қорғау үшін арнайы ұйым құрылғаны туралы корей дорамасы шықты. Айта кетейін, бізде мұндай ұйым, негізінен, қазірдің өзінде бар. 2019–2021 жылдары көптеген мектеп директорын, басқарма басшыларын, тіпті облыс әкімдерінің орынбасарларын әкімшілік жауапкершілікке тарттық. Олардың көпшілігі әлі күнге дейін бізге ренжулі шығар деп ойлаймын", – деді Аймағамбетов.
Депутаттың айтуынша, мәселе қолданыстағы құқықтық тетіктер мен мемлекеттік органдардың мүмкіндіктері қаншалықты тиімді пайдаланылатынына байланысты. Оның атап өтуінше, тиісті комитеттің аумақтық департаменттері лицензиялау мен тексерулер жүргізіп қана қоймай, өздерінің негізгі міндетін – педагогтердің құқықтарын қорғауды да жүзеге асыруы керек. Бұл бағытта әлі де ауқымды жұмыс атқару қажет.
"Бұл үшін Оқу-ағарту министрлігін кінәлау өте аңғалдық әрі дұрыс емес болар еді. Негізгі өкілеттіктер министрлікте емес, жергілікті атқарушы органдарда шоғырланғанын ашық мойындауымыз керек. Оқу-ағарту министрлігі ережелерді белгілейді, ал олардың іс жүзінде орындалуы жергілікті биліктің құзыретіне жатады. Жалпы, бұл мәселелердің барлығы заңнамамен реттелген, әкімшілік жауапкершілік те қарастырылған. Педагогтерді өздеріне тән емес жұмыстарға тартуға, соның ішінде жұмыс уақытынан тыс чат жүргізуге және рилс түсіруге қатысты бүгін Мемлекет басшысы да айтты. Біз қосымша заң жобасын әзірледік. Оның аясында Президенттің тиісті тапсырмалары ескерілетін болады", – деді депутат.
Оның пікірінше, мәселе заңнамалық нормалардың жоқтығында емес, оларды іс жүзінде қолданудың тиімділігінде. Педагогтердің құқықтарын қорғау үшін депутаттардың, әкімдердің, Оқу-ағарту министрлігі мен Үкіметтің бірлесіп жұмыс істеуі қажет.
Журналистер әлеуметтік желілерде медицина қызметкерлерінің де өздеріне тән емес жұмыстарға тартылатыны, соның ішінде түнгі ауысымнан кейін қосымша міндеттер жүктелетіні туралы шағымдарға назар аударды. Олар дәрігерлердің құқықтарын қалай қорғау және мұндай міндеттердің басқа салалардағы қызметкерлерге де жүктелуіне жол бермеу жоспарланып отырғанын сұрады.
"Бұл мәселеге кеңірек қарау керек. Әрине, ең алдымен педагогтердің құқықтарын қорғау туралы сөз болып отыр. Президенттің тапсырмасымен "Педагог мәртебесі туралы" заң қабылданды. Сонымен қатар медицина саласындағы және басқа да салалардағы, ең алдымен әлеуметтік саладағы қызметкерлерді өздеріне тән емес міндеттерден қорғау қажет. Дәрігерлерге қатысты айтсақ, Кодексте де осындай норма бар. Мұғалімдерге қатысты да осындай норма қарастырылған. Жалпы, бұл мәселелер Еңбек кодексімен реттеледі. Мәселе құқықтық олқылықтардың болуында емес. Негізгі мәселе – осы нормаларды іс жүзінде іске асыру мен тиісті шараларды қабылдауда", – деп түйіндеді Аймағамбетов.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылғы 28 қазанда Қазақстан халқына Жолдауында медицина қызметкерлерінің жалақысын қайта қарауды ұсынған болатын.
