Ел ішінде операция көбейіп жатыр, бірақ өсім неге жоқ?
Ұлттық банктің мәліметінше, 2025 жылдың қазан айында Қазақстанда жергілікті және шетелдік банктердің карталары арқылы 1,2 млрд-тан астам қолма-қолсыз операция жасалған. Бұл — тарихтағы ең жоғары көрсеткіш. Өсім қарқыны да қалыпты: айына +4%, жылына +8%.
Бірақ, бірінші кредиттік бюроның дерегіне сүйенсек, транзакция сомалары бойынша рекорд орнамаған. Айлық көлем 16,8 трлн теңгені құрап, +7% (м/м) және +9% (г/г) номиналды өсім көрсетті.
Мәселе мынада: жылдық номиналды өсім (+9%) инфляция деңгейінен (қарашада 12%-дан жоғары) төмен болды. Сондықтан бағаның өсуін есепке алғандағы нақты көлем шамамен 3%-ға қысқарды. Яғни операция саны көбейгенімен, ақшаның нақты сатып алу қабілеті төмендеген.
Ал шетелде бәрі басқаша
Екінші рекорд шынайы өсімді көрсетіп отыр – ол қазақстандық карталардың шетелде қолданылуына қатысты:
- Операциялар саны: 25,3 млн транзакция
- Өсім: +13% м/м және +15% г/г (2019 жылдан бергі ең жоғары деңгей)
Шетелдегі транзакциялар сомасы - 425,4 млрд теңге. Ұлттық валютаның долларға қатысты әлсіреуін ескергенде, жиынтық нақты өсім 7% болған.
Ішкі нарықта нақты ақшалай айналым қысқарғанымен, сыртқы нарықтарда қазақстандық тұтынушылардың шығыны мен белсенділігі едәуір өсіп отыр.