Кешенді жоспардың мақсаты – Қазақстанда пилотсыз жүйелерді дамытуға қажетті құқықтық негіз, инфрақұрылым және ынталандыру тетіктерін қалыптастыру. Сондай-ақ экономикалық тиімділікті арттыру және экспорттық әлеуетті дамыту үшін оларды экономика салаларына енгізу көзделген.
Құжатта елімізде пилотсыз жүйелер саласы бірізді дамымай отырғаны айтылған. Қолданыстағы реттеу талаптары мен жекелеген рәсімдердің ашық болмауы нарықтың, отандық өндірістің және технологияларды енгізудің дамуын тежейді.
Осыған байланысты реттеу тетіктерін жетілдіруді, инфрақұрылым мен өндірісті дамытуды, сондай-ақ пилотсыз жүйелерді экономика салаларына енгізуді қамтитын кешенді тәсіл қажет.
Жоспарда қандай шаралар қарастырылған?
Атап айтқанда:
- - талдау нәтижелері негізінде заңнамаға өзгерістер әзірлеу;
- - пилотсыз жүйелер өндірісін цифрлық технологиялар саласындағы басым қызмет түрлерінің тізбесіне енгізу;
- - пилотсыз жүйелерді басқару арналары мен азаматтық пилотсыз авиациялық жүйелердің әуе қозғалысына қызмет көрсету кезінде пайдаланылатын цифрлық нысандарға қатысты киберқауіпсіздік және шифрлау талаптарын белгілеу мәселесін пысықтау;
- - пилотсыз жүйелер иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыруды енгізу;
- - пилотсыз авиациялық жүйелердің бірыңғай цифрлық платформасын әзірлеу және іске қосу мәселесін, оның ішінде платформаның архитектурасын, операторын және қаржыландыру көздерін пысықтау;
- - коммерциялық логистика мен төмен биіктіктегі әуе қатынасы үшін дрон-порттар, тік ұшып-қону алаңдары, қуаттау және техникалық қызмет көрсету пункттерінің инфрақұрылымын дамыту жөніндегі кешенді жоспар әзірлеу;
- - жерүсті пилотсыз жүйелеріне арналған инфрақұрылымды дамыту жөніндегі кешенді жоспар әзірлеу;
- - көлік пен логистикада пилотсыз жүйелерді қолдану тәсілдерін және оларды пайдалануды ынталандыру шараларын пысықтау;
- - төтенше жағдайлардың алдын алу және олармен күресу үшін пилотсыз жүйелерді қолдану тәсілдерін әрі ынталандыру шараларын пысықтау;
- - отандық өндірушілерден пилотсыз жүйелерді сатып алу үшін офтейк-келісімшарттар жасасу тетігін жетілдіру мәселесін қарастыру. Бұл мемлекеттік қорғаныс тапсырысын, мемлекеттік сатып алуды, квазимемлекеттік сектор мен жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алуын және өзге де бағыттарды қамтиды.
Қандай нәтижелер күтіледі?
Жоспарды іске асыру нәтижесінде:
- - пилотсыз жүйелерді енгізуге арналған нормативтік база жетілдіріледі;
- - пилотсыз жүйелерге арналған бірыңғай цифрлық платформа іске қосылады;
- - пилотсыз авиациялық жүйелердің әуе қозғалысын басқару жүйесі (UTM) енгізіледі;
- - пилотсыз жүйелер бағытында кемінде екі ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық орталық (R&D) құрылады;
- - операторлар, инженер-конструкторлар, ендірілген бағдарламалық қамтылым әзірлеушілері, UTM, киберқауіпсіздік және сервистік қызмет көрсету мамандарын қоса алғанда, кемінде 1000 маман даярланады;
- - пилотсыз жүйелерді құрастыру, сынақтан өткізу, оларға сервистік қызмет көрсету, жекелеген аса маңызды компоненттерді, қорғалған бағдарламалық қамтылым мен жасанды интеллект модельдерін өндіру ел ішінде жолға қойылады;
- - пилотсыз жүйелер ауыл шаруашылығына, көлік пен логистикаға, мемлекеттік қызмет көрсету саласына және өнеркәсіпке енгізіледі;
- - мемлекет, бизнес, университеттер, ұлттық компаниялар және "Астана Хаб" автономды кластерлік қорының қатысуымен пилотсыз жүйелердің тұрақты ұлттық нарығы қалыптасады.
Қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.