Қазақстанда 244 елдің компаниясы не істеп жүр
Фото: pexels
Қазақстан шетелдік бизнес үшін қолайлы болып отыр
ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша Қазақстанда шетелдік меншік нысанындағы 70 981 заңды тұлға мен шетелдік заңды тұлғалардың филиалы тіркелген. Оның ішінде 53 999-ы нақты жұмыс істеп тұр.
Сонымен қатар бірлескен меншік нысанындағы тағы 8 938 кәсіпорын жұмыс істейді.
Маусымнан тамызға дейін шетелдік қатысуы бар тіркелген компаниялардың саны 5%-ға өскен. Ал сәуірден тамызға дейінгі өсім 7,6%-ды құрады.
Өзбекстан компаниялары күрт көбейді
Соңғы екі айдағы ең жоғары өсім Өзбекстан компанияларында байқалды.
Маусымда Қазақстанда Өзбекстан капиталы қатысатын 10 905 компания тіркелсе, тамызда олардың саны 12 751-ге жетті. Бұл – 16,9% өсім.
Ал нақты жұмыс істеп тұрған компаниялар саны 8 908-ден 10 607-ге дейін артқан. Яғни өсім 19,1% болды.
Қытайдың да Қазақстандағы бизнесі көбейіп келеді. Тіркелген компаниялар саны 9 283-тен 10 081-ге, ал жұмыс істеп тұрғандары 7 594-тен 8 298-ге өскен.
Ресей компаниялары саны бойынша көш бастап тұр. Қазақстанда Ресей капиталы бар 22 691 компания тіркелген. Алайда нақты жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар саны сәл азайып, 17 076-дан 17 053-ке түскен.
Қырғызстан компанияларының саны да өскен: тіркелгендері 2 943-тен 3 135-ке, ал жұмыс істеп тұрғандары 2 154-тен 2 317-ге жеткен.
Ресейліктер негізінен саудамен айналысады
Қазақстандағы ресейлік компаниялардың басым бөлігі сауда саласында жұмыс істейді. Бұл бағытта 6 979 кәсіпорын бар.
Одан кейін кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет – 2 232 компания, ақпарат және байланыс – 1 467, басқа қызмет түрлері – 1 170, әкімшілік және қосалқы қызмет – 1 140 компания.
Қытай бизнесі құрылыс пен өндірісте белсенді
Қытайлық компаниялардың 3 168-і саудамен айналысады.
Сонымен қатар:
- 683 компания – құрылыста;
- 648 – өңдеу өнеркәсібінде;
- 351 – тау-кен өндірісінде;
- 308 – ақпарат және байланыс саласында жұмыс істейді.
Түркиялық кәсіпкерлер де бірнеше бағытта жұмыс істейді.
903 компания саудада, 803 – құрылыста, 389 – қызмет көрсету саласында, 296 – өңдеу өнеркәсібінде, 251 компания кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет көрсетеді.
Өзбекстандық компаниялар қызмет көрсету мен құрылыста көп
Өзбекстан компанияларының ішінде ең көп шоғырланған бағыт – басқа қызмет түрлері. Бұл салада 3 742 кәсіпорын бар.
Тағы:
- 2 224 компания – саудада;
- 1 947 – құрылыста;
- 225 – қонақүй және тамақтану саласында;
- 173 – өңдеу өнеркәсібінде жұмыс істейді.
Яғни Өзбекстан бизнесінің Қазақстандағы өсімі тек саудамен шектелмей, бірнеше салада қатар жүріп жатыр.
Нигериядан – мұғалімдер, Мальтадан – дәрігерлер
Қазақстандағы шетелдік компаниялар арасында ерекше мысалдар да бар.
Нигерия капиталы қатысатын 177 компания жұмыс істейді. Олардың 127-сі білім беру саласында қызмет көрсетеді. Тағы 18 компания өнер, ойын-сауық және демалыс саласында жұмыс істейді.
Мальтаға тиесілі 20 компанияның 9-ы денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет көрсету саласында.
Ал Сейшель аралдарының қатысуымен жұмыс істеп тұрған 23 компанияның жетеуі кәсіби, ғылыми және техникалық қызметпен, ал алтауы қаржы және сақтандыру саласымен айналысады.
Қазақстанда тіпті Вануату мен Кирибатидің де бизнесі бар
Қазақстанда бизнесі тіркелген елдердің арасында Вануату, Токелау, Гернси, Бермуд аралдары, Маврикий, Гвинея-Бисау, Тонга, Кирибати және Мальдив аралдары сияқты шағын мемлекеттер мен аумақтар да бар.
Мысалы, Вануатуға қатысты екі компания жұмыс істейді: бірі қаржы және сақтандыру саласында, екіншісі әкімшілік қызмет көрсетумен айналысады.
Ал Маврикийдің Қазақстанда алты компаниясы бар. Олардың үшеуі саудамен, екеуі өңдеу өнеркәсібімен, біреуі тау-кен өндірісімен айналысады.
Гернси аралынан да Қазақстанда үш компания жұмыс істейді: бірі құрылыста, бірі қаржы саласында, тағы бірі білім беру бағытында.
Осылайша, Қазақстандағы шетелдік бизнес географиясы 244 ел мен аумақты қамтып отыр. Ал әр елдің компаниялары нарықтың әртүрлі саласына өз үлесін қосуда.
