Өткен дәуірдің үні: Павлодардағы ерекше музей көпшіліктің сүйікті мекеніне айналған
Сурет: Александр Монастырский
Александр Монастырский 25 жылдан астам уақыт бойы ХХ ғасырдың заттарын жинап келеді. Оның коллекциясында музыкалық құрылғылардан бастап, магнитофондар мен тұрмыстық техниканың түрлі үлгілеріне дейін бар. Бұл оның 1989 жылы Еуропаға жасаған іссапарынан кейін басталған.
"Мен Германияда төрт жылдай ұзақ іссапарда болдым. Сол кезде Польша мен Германияның тіпті шағын қалаларында да адамдардың жеке музейлер ашып, тарихты сақтап отырғанын көрдім. Бұл маған қатты әсер етті. Біреулер әскери техника жинайды, біреулер мотоцикл, ал басқалары әртүрлі бұйымдарды сақтайды екен. Осылайша мен де осындай коллекция бастағым келді", – дейді коллекционер Александр Монастырский.
Қазақстанға оралған соң оның қызығушылығы нақты іске айналады. Баянауылдағы бір аулада ол ескі арба дөңгелектерін көріп, сол сәттен бастап коллекциясын жинай бастайды. Кейін аулада 1904 жылғы соқа пайда болады.
Сурет: Александр Монастырский
Уақыт өте келе коллекция кеңейіп, Қазақстан мен Ресейден әкелінген түрлі тұрмыстық заттармен толығады. Мұнда магнитофондар, күшейткіштер, кір жуғыш және тігін машиналары, еттартқыштар, шырын сыққыштар сияқты заттар жиналған. Тіпті XVIII ғасырдан қалған бұйымдар да кездеседі. Сонымен қатар пластинкалар, патефондар, граммофондар, ескі бөшкелер және Ленин мен Сталиннің бюсттері де бар.
Коллекция гараждағы сөрелерде орналасқан. Айтуынша, мұнда шетелдік қонақтар да жиі келеді. Қытайдан келген туристер экспонаттарды бірнеше сағаттап тамашалаған жағдайлар да болған. Сондай-ақ Германияға қоныс аударған қазақстандық немістер мен балаларымен келген отбасылар да жиі қызығушылық танытады.
Александр үшін бұл – жай ғана хобби емес, жан қалауы. Бұрын ол Павлодардағы макарон зауытының директоры болған, қазір зейнеткер.
Сурет: Александр Монастырский
Оның арманы – толыққанды музей ашу.
"Егер маған лайықты ғимарат берілсе… Бұл туралы тиісті органдармен де сөйлестім. Барлығын жүйелеп, нағыз музей жасағым келеді. Ол тек сақтау орны емес, тірі экспозиция болуы керек. Әр залдың өз тақырыбы болса деймін: бір бөлігі – электр техникасы мен аудио құрылғылар, бір бөлігі – кеңестік тұрмыс, тағы бірі – спорт пен әскер тарихы. Адам кіргенде әр дәуірді аралап шыққандай әсер алса екен", – дейді ол.
Коллекция әлі де толығып жатыр. Кейбір магнитофондарды ол өз зейнет жасында сатып алған, кейбірін достары сыйлаған. Кейбір сирек техникаға шамамен 7–8 жыл бұрын 200 доллар төлеген кезі де болған.
Сурет: Александр Монастырский
Бүгінде оның үй-музейі нағыз уақыт машинасына айналған. Мұнда келушілер "Нота", "Панасоник" сияқты магнитофондарды көріп қана қоймай, кейбірін қосып, өткен ғасырдың үнін өз құлағымен ести алады.
Александр Монастырскийдің айтуынша, адамдар осы ерекше орынға арнайы іздеп келіп, экспонаттарды ұстап көріп, магнитофондарды қосып, өткен дәуірдің лебін қайта сезінуге тырысады.
Бұған дейін Түркістан облысының тұрғыны өз үйінде әскери музей жинағанын жазғанбыз.
