Қазақстанда пара беруге уәде ету қылмыс ретінде қарастырылмақ

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының орынбасары Салауат Муксимов 2026 жылғы 28 мамырда Сенат отырысында кейбір сыбайлас жемқорлық қылмыстары бойынша жауапкершілікті күшейту жоспарлары туралы айтты, деп хабарлайды Zakon.kz.

Сөз "Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заң жобасы туралы болып отыр. Аталған құжатта қылмыстық заңнамаға пара ұсыну, пара беруге уәде ету және пара талап ету, сондай-ақ заңсыз сыйақы алуға арандату үшін жауапкершілік енгізу қарастырылған.

"Шын мәнінде, бүгінде пара беруге уәде ету мен пара ұсыну қылмыс ретінде қарастырылады. Осылайша, қылмыстық ниеттің өзі де құқық бұзушылық болып танылады. Бұл – сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға және жемқорлыққа төзбеушілікті арттыруға бағытталған бұрын-соңды болмаған қадам. Яғни сыбайлас жемқорлық туралы әңгімелердің өзі қылмысқа айналады. Сондықтан құқықтық баға беру кезінде маңызды факторлардың бірі – нақты соманың болуы, яғни оның ауызша немесе жазбаша түрде айтылуы, себебі бұл құқықтық мәнге ие. Белгілі болғандай, қылмыстық жауапкершілік 2 АЕК-тен асатын жағдайларда қолданылады, әрі қарай саралау үшін де оның маңызы зор, себебі ол қылмыс құрамын айқындауға әсер етеді. Мұнда дәлелдемелік база ретінде ұсыныстың немесе уәденің өзі қарастырылады", – деді Салауат Муксимов.

Оның айтуынша, мұндай тәжірибе ГРЕКО (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мемлекеттер тобы) ұйымына мүше елдерде, сондай-ақ Армения, Әзербайжан және Қырғызстанда бар.

"Бұл қылмыстық ниет ауызша өтініш арқылы немесе лауазымды тұлғаға жазбаша хабарлама арқылы, соның ішінде әлеуметтік желілер мен интернет-хабарламалар арқылы анықталуы мүмкін. Сондықтан жалпы сот практикасы дәлелдемелерді бағалаудың негізгі қағидаттарына сүйенеді деп ойлаймыз", – деп түсіндірді ол.

12 мамыр 2026 жылы Қазақстанда экономикалық құқық бұзушылықтарға қатысы бар тұлғалардың тізілімі жүргізілетіні хабарланған болатын. Ережелер Қаржылық мониторинг агенттігі төрағасының бұйрығымен бекітілген.