Қазақстанда активтерді қайтару қызметі құрылды

Қазақстан Республикасының Бас прокуроры 2026 жылғы 6 қаңтардағы бұйрығымен Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Активтерді қайтару қызметі туралы ережені бекітті, деп хабарлайды Zakon.kz.

Аталған қызмет ҚР Бас прокуратурасының құрылымдық бөлімшесі болып табылады.

Қызмет құрамына мыналар кіреді:

• мониторинг, талдау және тексерулер басқармасы;
• активтерді қайтару шаралары басқармасы;
• Бас прокурордың аға көмекшісі (ұйымдастырушылық-бақылау жұмысы);
• Бас прокурордың көмекшісі (халықаралық байланыстар жөнінде).

Қызметтің негізгі міндеттері:

• "Мемлекетке заңсыз иемденілген активтерді қайтару туралы" заңда көзделген өкілеттіктер шегінде заңсыз иемденілген активтерді анықтау және оларды мемлекетке қайтару;
• заңсыз иемденілген, оның ішінде елден шығарылған активтерді мемлекетке қайтаруға бағытталған шараларды іске асыру;
• активтерді қайтару мәселелері бойынша халықаралық-құқықтық ынтымақтастықты дамыту;
• Қазақстан Республикасының заңнамалық актілері мен Президент актілеріне сәйкес өзге де міндеттерді орындау.

Қызметтің функциялары:

• мемлекет атынан және оның мүддесі үшін активтерді қайтару жөніндегі қызметті жүзеге асыру;
• активтерді заңсыз иемденуге, оларды елден шығаруға және қайтаруға қарсы іс-қимыл жасау мақсатында ақпаратқа мониторинг пен талдау жүргізу, заңда айқындалған субъектілер мен олардың аффилиирленген тұлғаларына қатысты заңсыз шығарылған активтер туралы ақпаратты іздеу, жинау, өңдеу, жүйелеу және бағалау;
• қайтаруға жататын активтерге аудит және бағалау жүргізу, оның ішінде үшінші тұлғаларды тарту арқылы;
• активтің сатып алыну көздерінің (шығу тегінің) заңдылығын заңнамаға сәйкес тексеру;
• Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, квазимемлекеттік сектор субъектілерінен және лауазымды тұлғалардан ақпарат пен материалдар сұрату;
• заңда көзделген әлеуетті субъектілерге және олардың аффилиирленген тұлғаларына қатысты, сондай-ақ өзге де қылмыстық құқық бұзушылықтар бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді тіркеу және (немесе) жүргізу;
• активтерді ерікті түрде қайтару туралы жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау және олар бойынша заңда белгіленген тәртіппен шешім қабылдау;
• мүлікті тәркілеу және активтерді қайтару саласындағы халықаралық тәжірибені зерделеу;
• активтерді қайтару жөніндегі қызмет нәтижелерінің заңдылығы мен ашықтығын қамтамасыз ету;
• мемлекетке заңсыз иемденілген активтерді қайтару мәселелері жөніндегі комиссияның тиімді қызметін қамтамасыз ету;
• Конституциялық заңдарда, заңдарда, Президент пен Бас прокурордың актілерінде көзделген өзге де функцияларды орындау.

Қызметті оның басшысы басқарады және Қызметке жүктелген міндеттердің орындалуына, сондай-ақ функциялардың жүзеге асырылуына дербес жауапты болады.

Қызметтегі жалпы және құпия іс жүргізу прокуратура органдарындағы құжат айналымы қағидаларына және құпиялылық режимін қамтамасыз ету жөніндегі ұйымдастырушылық-өкімдік актілерге сәйкес жүргізіледі.

Аталған бұйрық 6 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді.

Еске салайық, 2025 жылғы қыркүйекте Мемлекет басшысы Бас прокуратураның кейбір функцияларын трансформациялау ниеті бар екенін мәлімдеген болатын.

Сондай-ақ өткен жылдың желтоқсан айының соңында Активтерді қайтару комитеті Бас прокуратура жанындағы Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитеті болып қайта ұйымдастырылғаны хабарланған еді.