Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік органдардың міндеттерін кеңейтті

Қазақстан Республикасының президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылғы 26 қаңтарда "Қазақстан Республикасының Президентінің кейбір жарлықтарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" жарлыққа қол қойды, деп хабарлайды Zakon.kz.

Жарлыққа сәйкес, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі туралы ережеде агенттіктің функциясы мынадай жаңа редакцияда көрсетілген:

• Өз құзыреті шегінде қаржы ұйымдарының, Қазақстан Экспорттық-кредиттік агенттігінің, шетелдік банктердің Қазақстандағы филиалдарының, шетелдік сақтандыру ұйымдарының филиалдарының, шетелдік сақтандыру делдалдарының филиалдарының, Ұлттық пошта операторының Қазақстан Республикасының заңнамасында қарастырылған қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қирау қаруларын таратуға қарсы талаптардың сақталуын бақылау және қадағалау.

Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі туралы ережеде ведомствоның функциясы жаңа редакцияда былай көрсетілген:

• Тауар биржаларының, тауар биржасында мәмілелер жасайтын делдалдардың және есеп айырысу орталықтарының Қазақстан Республикасының заңнамасында қарастырылған қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қирау қаруларын таратуға қарсы талаптардың сақталуын бақылау.

Сонымен қатар, ережеге жаңа функция қосылды:

• Тауар биржаларына, биржалық делдалдарға және тауар биржасындағы мәмілелерді жүзеге асыратын есеп айырысу орталықтарына қатысты қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қирау қаруларын таратуға қарсы ішкі бақылау ережелеріне қойылатын талаптарды қаржы мониторингіне жауапты органмен келісу арқылы бекіту.
• Қаржы мониторингі агенттігі туралы ережеде кейбір функциялар жаңа редакцияда былай көрсетілген:
• Егер жеке және заңды тұлғалардың, сондай-ақ заңды тұлға мәртебесі жоқ шетелдік құрылымдардың қызметі қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға, терроризмді қаржыландыруға немесе жаппай қирау қаруларын таратуға байланысты деп есептелсе, тиісті ақпаратты Қазақстан Республикасының құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдарына олардың құзыреті шегінде жіберу және Генерал прокуратураға хабарлау.
• Қазақстан Республикасының құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдарының бірлескен нормативтік құқықтық актісі арқылы қылмыстық жаза өтеген, бірақ соттылық жазасының аяқталу мерзімі келмеген жеке тұлғаны терроризм мен экстремизмді қаржыландыруға қатысы бар ұйымдар мен тұлғалар тізімінен шығару тәртібін анықтау.
• Қоғамдық қызметкерлердің, олардың жұбайлары мен туыстарының тізімін жүргізу тәртібін бекіту және жүргізу.

Сонымен қатар, ережеге агенттіктің жаңа функциялары енгізілді:

• Үшінші тұлғалармен қарым-қатынас туралы ақпаратты беру (үшінші тұлғалардың бақылауы мен ықпалы), олардың әрекеттері қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қирау қаруларын таратуға ықпал еткен жағдайда;
• Өз құзыреті шегінде көлеңкелі экономиканың алдын алу шараларын қабылдау;
• Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қирау қаруларын таратуға қарсы тәуекелдерді бағалау бойынша жұмыстарды үйлестіру және осы тәуекелдерді азайтуға бағытталған шараларды іске асыру;
• Қаржы мониторингі субъектілерінің (адвокаттар мен аудиторлық ұйымдардан басқа) Қазақстан Республикасының кәсіпкерлік кодексі мен заңнамасын сақтауына мемлекеттік бақылау жүргізу;
• Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға, терроризмді қаржыландыруға және жаппай қирау қаруларын таратуға байланысты тәуекелдерді азайту шараларын әзірлеу және оны Қазақстан Үкіметіне ұсыну;
• Қаржы мониторингі субъектілерінен клиенттің күдікті әрекеттері туралы мәліметтер мен ақпаратты беру тәртібін және күдікті әрекеттерді анықтау белгілерін мемлекеттік органдармен келісіп белгілеу;
• Клиенттің (немесе оның өкілі) және пайдалы иесінің тиісті тексеру тәртібін скоринг модулінде анықтау;
• Жеке кабинет жүргізу тәртібін анықтау.

Жарлық 2026 жылғы 28 қаңтардан бастап күшіне енеді.