Конституциялық сот тұрғын үй төлемдерін қайта алуға тыйым салуды заңды деп таныды
Фото: Zakon.kz/Максим Золотухин
Аталған норма тұрғын үй төлемдерін баспана сатып алу үшін меншікке бір рет қана пайдалануды көздейді.
Өтінішке құқық қорғау органының қызметкеріне тұрғын үй төлемдерін қайта тағайындаудан бас тарту себеп болған. Бұған дейін өтініш беруші ипотекалық несие мен тұрғын үй төлемдерін пайдаланып, бір бөлмелі пәтер сатып алған. Несиені толық өтегеннен кейін тұрғын үй төлемдері тоқтатылған. Кейін екі бөлмелі пәтер сатып алу үшін жаңа ипотекалық несие рәсімдеген кезде оған тұрғын үй төлемдерін тағайындаудан бас тартылған.
Бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар бұл бас тартуды заңды деп таныған.
Өтініш берушінің пікірінше, тұрғын үй төлемдерін қайта пайдалануға тыйым салу азаматтардың баспанамен қамтамасыз етілуіне қатысты конституциялық кепілдіктер мен заң және сот алдындағы теңдік қағидатын бұзады.
Конституциялық сот мемлекет азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін жағдай жасайтынын атап өтті. Ал азаматтардың жекелеген санаттарына тұрғын үй көмегін көрсету тәртібі мемлекеттің экономикалық және қаржылық мүмкіндіктерін ескере отырып, заңмен айқындалады.
Соттың түсіндіруінше, тұрғын үй төлемдері қызметтік тұрғын үйдің орнына бюджет қаражаты есебінен беріледі және оны жеке меншікке баспана сатып алуға пайдалануға болады. Алайда заңда бұл құқықты бір рет қана жүзеге асыру қарастырылған.
Қазақстандық азамат тұрғын үй төлемдерін пайдаланып, пәтер сатып алу арқылы осы мүмкіндікті пайдаланып қойған. Ипотекалық несиені толық өтегеннен кейін төлемдер тоқтатылған, уақытша тоқтатыла тұрған жоқ. Қолданыстағы заңнамада сол елді мекеннен баспана сатып алу үшін тұрғын үй төлемдерін қайта тағайындау көзделмеген.
Сонымен қатар өтініш берушінің отбасы құрамын ескере отырып, қызметтік тұрғын үй алу мүмкіндігі сақталады. Сондай-ақ қызмет бабымен басқа өңірге ауысқан жағдайда тұрғын үйді жалға алу ақысын төлеуге арналған тұрғын үй төлемдерін алу құқығы бар.
Конституциялық сот заңда тұрғын үй төлемдерін беру шарттары мен оны бір рет қана пайдалану тәртібінің белгіленуі өздігінен өтініш берушінің конституциялық құқықтарының бұзылғанын білдірмейтінін атап өтті.
