2026 жылы жеңілдетілген декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолдану шарттары қандай?
Жеңілдетілген декларацияға негізделген арнаулы салық режимін мына талаптарға сай келетін жеке кәсіпкерлер мен Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары қолдана алады:
- жылдық табысы 600 000 айлық есептік көрсеткіштен (2 595 000 000 теңге) аспауы тиіс;
- Қазақстан Республикасы Үкіметі бекіткен, бұл режимді қолдануға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесіне кірмейтін қызметпен айналысуы қажет.
2026 жылдан бастап жеңілдетілген декларация бойынша жұмыс істеуге тыйым салынған қызмет түрлері
Жеңілдетілген декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолдануға тыйым салынатын қызмет түрлері:
- есірткі құралдарының, психотроптық заттар мен прекурсорлардың айналымына байланысты қызмет;
- акцизделетін өнімдерді өндіру және көтерме сату;
- автокөлік жанармайын (бензин), дизель отынын және мазутты сату;
- астық қабылдау пункттерінде астық сақтау;
- лотерея өткізу;
- ойын бизнесі;
- радиоактивті материалдардың айналымы;
- қаржы және сақтандыру қызметі, сақтандыру брокері мен агентінің делдалдық қызметі;
- күзет қызметі;
- азаматтық және қызметтік қару мен оқ-дәрілердің айналымы;
- цифрлық майнинг;
- жер қойнауын пайдалану (старательдік лицензия негізінде жүзеге асырылатын қызметтен басқа);
- қара және түсті металдар сынығы мен қалдықтарын жинау, сақтау, өңдеу және өткізу;
- қаржылық лизинг;
- сауда нарығын жалға беру және пайдалану;
- сауда нарықтарындағы және 1-2 санаттағы стационарлық сауда нысандарындағы сауда орындарын қайта жалға беру;
- автокөліктерді лизингке беру;
- құрылыс машиналары мен жабдықтарын лизингке беру;
- ауыл шаруашылығы техникасын лизингке беру;
- тұрғын және тұрғын емес ғимараттар салу;
- тұрғын үй қорын өткізу;
- консультациялық және маркетингтік қызметтер;
- бухгалтерлік есеп немесе аудит саласындағы қызмет;
- құқық, әділет және сот ісі саласындағы қызмет;
- автомобиль жолдары мен автомагистральдар салу;
- жүк теміржол тасымалы;
- теміржол және метро құрылысы;
- мұнай және газ магистральдық құбырларын салу;
- атом өнеркәсібі мен атом энергетикасы объектілеріне сәулет қызметі;
- көпірлер мен туннельдер салу;
- стационарлық сауда нысандарын салу;
- төлемдерді жинау агенттіктері мен кредиттік бюролардың қызметі;
- қара және түсті металл кендерін көтерме саудада сату;
- бағалы металдарды көтерме сату;
- шикі мұнай мен ілеспе газды көтерме сату;
- тұрақты кесте бойынша жүк әуе тасымалы;
- мұнай өңдеу өнімдерін өндіру;
- қара және түсті металдар сынығы мен қалдықтарын көтерме саудада сату;
- автокөлік құралдарын өндіру (қозғалтқыштардан басқа);
- өзге электр станцияларында электр энергиясын өндіру;
- бағалы қағаздар мен тауарлар бойынша брокерлік қызмет;
- ломбардтар қызметі;
- банктік қызмет;
- бағалы қағаздар нарығындағы қызмет.
Жеңілдетілген декларация негізіндегі АСР-ды қолдана алмайтындар
Сондай-ақ жеңілдетілген декларация негізіндегі арнаулы салық режимін (АСР) төмендегі тұлғалар қолдана алмайды:
- басқа заңды тұлғалардың қатысу үлесі 25 пайыздан асатын заңды тұлғалар;
- құрылтайшысы немесе қатысушысы бір мезгілде басқа, АСР қолданатын заңды тұлғаның да құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын заңды тұлғалар;
- құрылтайшысы немесе қатысушысы АСР қолданатын заңды тұлғалар;
- АСР қолданатын заңды тұлғаның құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын салық төлеушілер (жеке тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер);
- коммерциялық емес ұйымдар;
- арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың, сондай-ақ "Астана Хаб" қатысушылары;
- бірлескен қызмет туралы шарттар шеңберінде қызмет жүзеге асыратын салық төлеушілер.
АСР бойынша салық мөлшерлемесі
Жеңілдетілген декларация негізіндегі АСР қолдану кезінде корпоративтік немесе жеке табыс салығы (төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда) салық салынатын объектіге есепті кезең үшін 4% мөлшерлеме бойынша есептеледі.
Бұл ретте жергілікті мәслихаттар өңірлерге қарай мөлшерлемені төмендету туралы шешім қабылдаған. Орташа мөлшерлеме 2–3% аралығында.
Есепті және салық кезеңі
Жеңілдетілген декларация негізіндегі АСР бойынша салық және есепті кезең — жарты жыл.
Бұл режимде:
- 910.00 нысаны — жарты жыл сайын (жылына 2 рет),
- 200.00 нысаны — жалдамалы қызметкерлер үшін тоқсан сайын тапсырылады.
АСР-ға көшу мерзімі
2026 жылғы 1 қаңтарға дейін арнаулы салық режимдерін қолданған салық төлеушілер жеңілдетілген декларация негізіндегі АСР қолдану үшін 2026 жылғы 1 наурызға дейін салық режимі туралы хабарлама ұсынуға тиіс.
Ал патент немесе арнайы мобильді қосымша арқылы АСР қолданған, бірақ жеңілдетілген декларация режиміне көшу туралы хабарлама бермеген кәсіпкерлер 2026 жылғы 1 наурыздан бастап жеке кәсіпкер ретінде салық органдарының есебінен автоматты түрде шығарылады.
АСР бойынша мөлшерлемелер қандай болады және оны кім белгілейді – мәслихат па, әлде республикалық деңгейде ме?
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін (АСР) қолданатын тұлғалар табыс салығын мүлде төлемейді.
Олар үшін жеке табыс салығының (ЖТС) мөлшерлемесі – 0%.
Мұндай азаматтардың жалғыз міндеті – табысының 4%-ы көлемінде әлеуметтік төлемдер аудару.
Оның ішінде:
- міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ),
- міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ),
- әлеуметтік аударымдар,
- міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары (МӘМС) – әрқайсысы 1%-дан.
Бұл төлемдер өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға негізгі әлеуметтік кепілдіктерді қамтамасыз етеді.
Ал жеңілдетілген декларация негізіндегі АСР-ды қолданатын салық төлеушілер үшін корпоративтік немесе жеке табыс салығының мөлшерлемесі 4% болып белгіленген.
Сонымен бірге мәслихаттарға осы мөлшерлемені 50%-ға дейін төмендетуге немесе арттыруға құқық берілген.
Яғни әр өңірде салық мөлшерлемесі жергілікті мәслихат шешіміне қарай өзгеруі мүмкін.