Қаржылық қиындыққа тап болып, ипотекалық несиесін төлей алмай жүргендерге көмек көрсетіледі
Сурет: freepik
Бұл өзгерістерді ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) енгізді. Ол ипотекалық тұрғын үй займдарын қайта қаржыландырудың қолданыстағы бағдарламасын қамтиды
"Бұған дейін 2021-2024 жылдары берілген ипотекалық несиелерді қайта қаржыландыру мүмкіндігі ерекше жағдайларда I-топтағы мүгедектігі бар адамдар мен жетім балаларға ғана қарастырылып келген болатын. Енді тізім кеңейтілді. Комиссия әлеуметтік осал азаматтардың кең ауқымына, сондай-ақ белгілі бір дерті бар қарыз алушыларға да қайта қаржыландыруды ұсына алады. Бұл ретте шешім қарыз алушының қаржылық жағдайын және белгіленген талаптарға сәйкестігін ескере отырып, жеке тәртіппен қабылданады", делінген түсініктемеде.
Ипотекалық несие қайта қаржыландыру қаралуы үшін бірнеше шарт бір мезгілде орындалуы қажет:
- несие бойынша мерзімі өткен берешек 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 180 күннен асуы тиіс.
- негізгі қарыздың қалдығы 50 миллион теңгеден аспауы керек
- жалғыз баспана – кепілге қойылған жылжымайтын мүлік қарыз алушы мен оның жұбайының (зайыбының) жалғыз баспанасы болуы тиіс.
- табыстың жеткіліксіздігі – отбасының қаржылық жағдайы ипотекалық несиені толық көлемде өтеуге мүмкіндік бере алмайтыны дәлелденуі керек.
- әлеуметтік санатқа сәйкестік – қарыз алушы бағдарламада көзделген санаттардың біріне жатуы тиіс.
Осы жағынан алғанда, кез келген мерзімі өткен берешектің болуы банктің міндетті түрде қайта қаржыландыруға алынатынын білдірмейді. Қарыз алушы белгіленген өлшемшарттарға сәйкес келуі тиіс.
Қарыз алушыларға көмек көрсету үшін бағдарламаның қайтарылатын қаражатын пайдалану көзделген.
"Бұл – бұрын қайта қаржыландырылған ипотекалық несиелерді өтеуден түсетін ақша. Оларды бағдарлама шарттарына сәйкес келетін азаматтарды қолдауға қайтадан бағыттау жоспарлануда. Мұндай тетік қайтарылатын қаражат есебінен қайта қаржыландыруды жалғастыруға мүмкіндік береді".
Сондай-ақ аталған өзгерістер проблемалық ипотекалық қарыз алушыларға көмек көрсету бағдарламасы шеңберіндегі мерзімдерді ұзартуды да қарастырады.
"Қосымша көмек алу үшін өтінішті 2027 жылғы 1 шілдеге дейін беруге болады, ал оған қызмет көрсету мерзімі 2027 жылғы 1 қыркүйекке дейін ұзартылды. Бұл ретте қосымша көмек пен 2021-2024 жылдардағы несиелерді қайта қаржыландыру өз шарттары бар бағдарламаның жеке тетіктеріне жататынын ескерген жөн".
Бұл арадағы басты өзгеріс – проблемалық ипотеканы қайта қаржыландыруды қарастыру мүмкіндігі бұрынғы белгілі бір тізіммен шектелмейді.
"Ұзақ уақыт бойы мерзімі өткен берешек қордаланып, жалғыз баспанасынан айырылып қалу қаупі бар борышкерлер үшін бұл қолдауға жүгінуде қосымша мүмкіндікке жол ашады. Алайда жаңа ережелер берешекті автоматты түрде есептен шығаруды, пайыздарды кешіруді немесе ай сайынғы төлемді міндетті түрде төмендетуді білдірмейді. Қайта қаржыландыру атаулы қолдау шарасы болып қала береді, ал түпкілікті шешім борышкердің бағдарлама шарттарына сәйкестігіне және оның жағдайын қарастыруға байланысты болады", делінген құжатта.
Бұған дейін Қаржы министрлігі қарамағына өткен МӘМС-тен бірқатар былықтар анықталғанын жазғанбыз.
