Алматы ма, әлде Астана ма: қай қалада арзан, қай қалада қымбат
Астанада жаңа тұрғын үйлердің бағасы тамыз айында да айтарлықтай өскен болатын, сондықтан күзгі динамика бұрын-соңды болмаған көрсеткішке жетті. Екінші нарықтағы өсім елордада әлдеқайда төмен – айына 2,2% ғана, дегенмен бұл да 2025 жылғы ең жоғары айлық өсім. Елордада жалдау ақысының өсу қарқыны тіпті бәсеңдеді: қыркүйекте +1,8%, тамызда +3,1% болған еді. Жалға алу бағасы Алматымен салыстырғанда төмен деңгейде қалып отыр.
Алматыда жаңа пәтерлер нарығы дерлік тоқтап тұр – қыркүйекте өсім бар-жоғы +0,1% ғана. Соңғы екі айда "бірінші нарық" өзгеріссіз қалғанмен, "екінші нарық" жанданды: айына +1,2%.
Бұл екі нарық арасындағы айырмашылық, болжам бойынша, сұраныстың қайта артуымен байланысты – жаңа үйлердің қымбаттауы мен ипотекалық мөлшерлемелердің жоғары болуына байланысты көптеген сатып алушылар дайын тұрғын үйлерге көше бастаған.
Ал жалдау нарығында кері жағдай байқалады: Алматыда пәтер жалдау ақысы 2,7%-ға өсті – бұл 2023 жылғы тамыздан бергі ең жоғары өсім. Сегмент маусымдық сұраныс пен халық миграциясына, әсіресе күзде – студенттер мен қызмет көрсету саласы қызметкерлері қалаға ағылған кезде өте құбылмалы.
Шымкентте тұрғын үй нарығында жылдық өсім 15%-ды құрады, ал тоқсандық өсім (+4,7%) сатып алушылардың оңтүстік қалаларға көшу үрдісін көрсетеді.
Өңірлік өсім көшбасшылары
Қазақстандағы жылжымайтын мүлік нарығындағы құрылыс белсенділігі мен инвестиция ағыны байқалған қалалар: Ақтөбе, Қызылорда, Павлодар және Қонаев.
Қызылордада тұрғын үй бағасы жылына 15%-дан астам өсті – бұл көрсеткіш инфрақұрылымдық жобалардың жүзеге асуы мен өткен жылғы төмен база әсерінен туындаған.
Павлодар жылдық өсім бойынша рекорд орнатып отыр – шамамен 26,4%. Бұл инвестицияның қолжетімді өңірлерге ауысқанын білдіруі мүмкін.
Ал Өскемен, Петропавл, Семей мен Түркістан қалаларындағы нарықтар стагнация жағдайында: жылдық өсім 2%-дан аспайды. Бұл сұраныстың төмендігін және инвестициялық белсенділіктің шектеулі екенін көрсетеді.
Қарағанды мен Қостанайда жылдық өсім орташа – 3-5% аралығында. Бұл тұтынушылық инфляция деңгейіне жақын, яғни нақты табыста тұрғын үй бағасы тұрақты деуге болады.
Жалпы алғанда, 2025 жылы тұрғын үй нарығы баяу, бірақ тұрақты өсім кезеңінде. 2022-2023 жылдардағы баға шоктарынан кейін өсім қарқыны біртіндеп тұрақталып келеді.
Тағы бір қызықты факт: 2020 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда, түзетулерді ескерсек те, соңғы бес жылда Қазақстанда тұрғын үй бағасы шамамен 60%-ға қымбаттаған.
2025 жылдың қыркүйегіндегі тұрғын үйдің орташа бағасы
Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша: Қазақстанда жаңа тұрғын үйдің орташа бағасы – 549,4 мың теңге/ш.м. Ал, екінші нарықтағы баға – 567 мың теңге/ш.м. Жайлылығы бар жалдамалы тұрғын үй – орта есеппен 4 750 теңге/ш.м.
Ең қымбат қалалар – дәстүрлі түрде Астана мен Алматы. Бұл қалаларда:
- Жаңа тұрғын үйдің 1 ш.м. бағасы 650 мың теңгеден асты,
- Екінші нарықта – 678–701 мың теңге.
Шымкент үшінші орында: жаңа тұрғын үйдің бағасы 515 мың теңге. Алайда, мұнда сирек кездесетін жағдай байқалады – екінші нарықтағы баға төмен (457,6 мың теңге), бұл ескі қордың белсенді сатылып жатқанын білдіреді.
Ақтауда жаңа тұрғын үй – 446 мың теңге, Бірақ екінші нарықтағы бағалар – бар-жоғы 342,5 мың теңге. Бұл теңіз жағалауындағы жаңа қымбат үйлер мен ескі аудандардағы үйлер арасындағы теңгерімсіздікпен түсіндіріледі.
Атырауда екі нарықтағы баға шамалас: Жаңа тұрғын үй – 505 мың теңге, екінші нарық – 495 мың теңге.
Орташа баға деңгейіндегі қалалар: Қарағанды, Қостанай, Павлодар, Семей – бұл қалаларда жаңа тұрғын үйдің 1 шаршы метрі 370-460 мың теңге аралығында.
Ең төмен бағалар мына қалаларда тіркелді:
- Орал – 299 мың теңге
- Қызылорда – 386 мың теңге
- Түркістан – 339 мың теңге
Бұған дейін Қазақстандағы ең жоғары жалақы алатын жас мамандар аталғанын жазған болатынбыз.